تبلیغات

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ د لوراند او لورین څښتن په نامه  الم ﴿۱﴾ ا لم الف ، لام ، ميم .       (۱)  اللّهُ لا إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ ﴿۲﴾ الله دی چې بې له هغه نمانځوړ نشته، ترتله ژوندی ښه سنبالوونکی دی . (۲)  نَزَّلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَأَنزَلَ التَّوْرَاةَ […]

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ د لوراند او لورین څښتن په نامه 
الم ﴿۱﴾ ا لم الف ، لام ، ميم .       (۱) 
اللّهُ لا إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ ﴿۲﴾ الله دی چې بې له هغه نمانځوړ نشته، ترتله ژوندی ښه سنبالوونکی دی . (۲) 
نَزَّلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَأَنزَلَ التَّوْرَاةَ وَالإِنجِيلَ ﴿۳﴾ ( خداى دا) كتاب پر تا په رښتيا نازل كړ،چې د مخكېنيو كتابونو له نښو سره سمون لري او تورات او انجيل يې… (۳) 
مِن قَبْلُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَأَنزَلَ الْفُرْقَانَ إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِآيَاتِ اللّهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ وَاللّهُ عَزِيزٌ ذُو انتِقَامٍ ﴿۴﴾ تر هغه مخكې، د خلكو لارښوونې ته رالېږلي او (همداراز) فرقان يې راولېږه، چې حق له باطله بېلوي، په رښتیا څوك چې د خداى پر آيتونو كافران شوي؛نو ورته سخته سزا ده او خداى (د بد چارو او ځېلي كافرانو د سزا لپاره) لاسبری څارنوال (مدعي العموم) دى . (۴) 
إِنَّ اللّهَ لاَ يَخْفَىَ عَلَيْهِ شَيْءٌ فِي الأَرْضِ وَلاَ فِي السَّمَاء ﴿۵﴾ په حقيقت کې په ځمكه او اسمان كې هېڅ شى له خدايه پټ نه دى (؛نو ځكه سمبالنه يې ورته ستونزمنه نه ده) (۵) 
هُوَ الَّذِي يُصَوِّرُكُمْ فِي الأَرْحَامِ كَيْفَ يَشَاءُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ﴿۶﴾ الله هماغه دى،چې د ميندو په زيلانځ كې څرنګه چې يې خوښه وي انځوروي مو؛ بې له بریمن حكيم خداى بل معبود نشته . (۶) 
هُوَ الَّذِيَ أَنزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُّحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ في قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاء الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاء تَأْوِيلِهِ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلاَّ اللّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِّنْ عِندِ رَبِّنَا وَمَا يَذَّكَّرُ إِلاَّ أُوْلُواْ الألْبَابِ ﴿۷﴾ هماغه خداى دى،چې دا (اسماني) كتاب يې پر تا نازل كړ، چې يوه برخه آيتونه يې “محكمات” [ = څرګندې مانا والا] دي،چې دا د كتاب بنسټ دى ( او د نورو آيتونو هر ډول پېچلتوب، دې آيتونو ته په مراجعه كولو لرې كېږي) او بله برخه يې “متشابهات” دي (هغه آيتونه دي،چې مطالب پكې په لوړه کچه څېړل شوي او پردې سربېره ځينې نور اړخونه هم پكې په پام كې نيول شوي دي؛نو د لوستونكي ذهن ته په لومړي ځل لوستو سره بېلابېل احتمالات راځي؛خو بيا محكماتو ته په پام سره تفسير یې روښانېږي)؛خو کاږه زړي په   متشابهاتو پسې ور درومي او د فتنې راولاړولو لپاره ناسم تفسیر ورلټوي، حال دا چې پر تفسير يې يوازې خداى او په علم کې پاخه پوهېږي. (هغوى چې د الهي پوهې په رڼا كې د ټولو قرآني آيتونو د خوالو په پوهېدو پسې وي) وايي: (( موږ پرې ايمان راوړى، دا ټول زموږ د پالونكي له لوري دي)) او بې له عقلمنو نور څوك پند نه اخلي (او پردې حقايقو پوهېداى نشي .)(۷) 
رَبَّنَا لاَ تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّابُ ﴿۸﴾ ( په علم کې پاخه وايي:) ((پالونكيه ! موږ ته دې چې سمه لار ښوولې؛ نو بيا زموږ زړونه مه كږوه، ته پر موږ خپل رحمت ولوروه؛ ځكه ته بښاند يې . (۸) 
رَبَّنَا إِنَّكَ جَامِعُ النَّاسِ لِيَوْمٍ لاَّ رَيْبَ فِيهِ إِنَّ اللّهَ لاَ يُخْلِفُ الْمِيعَادَ ﴿۹﴾ زموږ پالونكيه ! ته هماغې ورځې ته د خلکو راټولوونکی یې، چې هېڅ شك پكې نشته (ځكه) چې خداى له (خپلې) ژمنې نه اوړي : (موږ ستا پر ناپايه رحمت او د قيامت پر ژمنې ايمان لرو) (۹) 
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ لَن تُغْنِيَ عَنْهُمْ أَمْوَالُهُمْ وَلاَ أَوْلاَدُهُم مِّنَ اللّهِ شَيْئًا وَأُولَئِكَ هُمْ وَقُودُ النَّارِ ﴿۱۰﴾ د كافرانو شتمني او اولاد، دوى د خداى (له عذابه) نشي ژغورلاى او همدوى ټول د دوزخ سونګ توکي دي . (۱۰) 
كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ كَذَّبُواْ بِآيَاتِنَا فَأَخَذَهُمُ اللّهُ بِذُنُوبِهِمْ وَاللّهُ شَدِيدُ الْعِقَابِ ﴿۱۱﴾ ( د حقايقو په نټه او اړولو كې یې دود) د فرعونيانو او تر دوى د مخکېنيو په څېر دى، چې زموږ آيتونه يې دروغ وګڼل؛ نو خداى دوى په خپلو ګناهونو ونيول او خداى سخت عذابى دى . (۱۱) 
قُل لِّلَّذِينَ كَفَرُواْ سَتُغْلَبُونَ وَتُحْشَرُونَ إِلَى جَهَنَّمَ وَبِئْسَ الْمِهَادُ ﴿۱۲﴾ كافرانو ته ووايه :(( ( د احد په جګړه كې پر خپلې لنډ مهالې بريا مه خوښېږئ ) ډېر ژر به مغلوب او ( بيا به په قيامت كې) دوزخ ته راټول کړاى شئ او څه ناوړه هستوګنځى دى!)) (۱۲) 
قَدْ كَانَ لَكُمْ آيَةٌ فِي فِئَتَيْنِ الْتَقَتَا فِئَةٌ تُقَاتِلُ فِي سَبِيلِ اللّهِ وَأُخْرَى كَافِرَةٌ يَرَوْنَهُم مِّثْلَيْهِمْ رَأْيَ الْعَيْنِ وَاللّهُ يُؤَيِّدُ بِنَصْرِهِ مَن يَشَاءُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَعِبْرَةً لَّأُوْلِي الأَبْصَارِ ﴿۱۳﴾ په یقین تاسې ته په هغو دوو ډلو كې نښه (او د عبرت درس) و،چې (د بدر د جګړې په ډګر كې) سره ونښتې، يوه   ډله د خداى په لار كې جنګېده او بله، چې كافره وه (د شيطان او بوت په لار كې) حال دا چې كافرانو، مؤمنان په سترګو ليدل،چې تر موږ دوه ګرايه دي (چې دا یې د ډار او ماتې لامل شو) او د خداى چې چا ته خوښه شي (او وړ يې وګڼي) په خپل ملاتړ یې بریمنوي، چې په دې كې سترګورو (او د ليد خاوندانو) ته   ستر درس دى . (۱۳) 
زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوَاتِ مِنَ النِّسَاء وَالْبَنِينَ وَالْقَنَاطِيرِ الْمُقَنطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالأَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ذَلِكَ مَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَاللّهُ عِندَهُ حُسْنُ الْمَآبِ ﴿۱۴﴾ خلكو ته له توکیزو چارو سره مينه؛ ښځې او اولادونه او د سرو سپينو زېرمې او كره اسونه او څاروي او كروندې ښايسته ګرځول شوې دي (چې په رڼا كې يې وازمېيل او وروزل شي؛خو كه) دا څيزونه د انسان روستۍ موخه شي؛نو د (توکیز) پرېوتي ژوند پانګه به وي او (حال دا چې) نېكه پايله له خداى سره ده (۱۴) 
قُلْ أَؤُنَبِّئُكُم بِخَيْرٍ مِّن ذَلِكُمْ لِلَّذِينَ اتَّقَوْا عِندَ رَبِّهِمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَأَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَرِضْوَانٌ مِّنَ اللّهِ وَاللّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ ﴿۱۵﴾ ووايه :(( زه تردې ( توکیزې پانګې) ډېر غوره څيز دروښيم؟ )) هغو خلكو ته چې د پرهېزګارۍ چلن غوره كړي (او دا پانګې په عدالت،حق او روا لارو كې وکاروي) ، له پالونكي سره یې (په بله دنيا كې) باغونه دي،چې تر ونو لاندې يې ويالې بهېږي، تل به هلته وي او سپېڅلې جوړې او د خداى رضا ( به يې پر برخه وي) او خداى د (خپلو) بندګانو (د چارو) ليدونکى دى (۱۵) 
الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا إِنَّنَا آمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ ﴿۱۶﴾ هغوى چې وايي : ((پالونكيه ! موږ ايمان راوړى؛نو ګناهونه مو راوبښه او د اور له عذابه مو وژغوره.)) (۱۶) 
الصَّابِرِينَ وَالصَّادِقِينَ وَالْقَانِتِينَ وَالْمُنفِقِينَ وَالْمُسْتَغْفِرِينَ بِالأَسْحَارِ ﴿۱۷﴾ هغوى چې (د ستونزو پر وړاندې او د اطاعت په بهير او د ګناهونو په پرېښووو كې) صبر او زغم كوي؛ رښتوني دي (د خداى پر وړاندې) امر منونكي دي او (په لار كې یې) نفقه وركوي او سهار مهال له خدايه د بښنې دعاګانې كوي (۱۷) 
شَهِدَ اللّهُ أَنَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ وَالْمَلاَئِكَةُ وَأُوْلُواْ الْعِلْمِ قَآئِمًَا بِالْقِسْطِ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ﴿۱۸﴾ خداى (د كايناتو د يو غونډال پر پنځون) شاهدي وركوي،چې بې له هغه بل معبود نشته او پرښتې او د پوهې خاوندان هم (هر يو په يو ډول پردې مطلب شاهدان دي ! حال دا چې خداى ټول كاينات) پر عدالت ټينګ درولى دى، بې له هغه بل معبود نشته ، چې ناماتى حكيم دى (۱۸) 
إِنَّ الدِّينَ عِندَ اللّهِ الإِسْلاَمُ وَمَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوْتُواْ الْكِتَابَ إِلاَّ مِن بَعْدِ مَا جَاءهُمُ الْعِلْمُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ وَمَن يَكْفُرْ بِآيَاتِ اللّهِ فَإِنَّ اللّهِ سَرِيعُ الْحِسَابِ ﴿۱۹﴾ په حقيقت كې خداى ته منلی دين اسلام ( او حق ته غاړه ایښوول دي) دي او کتابیانو یې پر حقانیت تر پوهېدو روسته د خپلمنځي رخې او سیالۍ له امله په مخالفت لاس پورې کړ او څوك چې د خداى له آيتونو نټه وکړي (؛نو خداى به حساب ورسره وكړي؛ځكه) خداى ژرحسابى دى (۱۹) 
فَإنْ حَآجُّوكَ فَقُلْ أَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلّهِ وَمَنِ اتَّبَعَنِ وَقُل لِّلَّذِينَ أُوْتُواْ الْكِتَابَ وَالأُمِّيِّينَ أَأَسْلَمْتُمْ فَإِنْ أَسْلَمُواْ فَقَدِ اهْتَدَواْ وَّإِن تَوَلَّوْاْ فَإِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلاَغُ وَاللّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ ﴿۲۰﴾ نو كه شخړه یې درسره كوله (؛نو ته ویینه ورسره مه کوه او) ووايه : (( زه او زما لارويان خداى (او فرمان) ته (يې) تسليم شوي يو.)) او كتابوالو [ = يهود او نصارى ] او نالوستو [ = مشركانو] ته ووايه : ((ايا تاسې هم تسليم شوي ياست ؟))؛ نو كه (د حق منطق او فرمان ته) تسليم شي،سمه لار به ومومي او كه سرغړونه وکړي (؛نو مه خپه كېږه؛ځكه) چې پر تا يوازې (د سمې لارښوونې) د تبليغ (ژمنه) ده او خداى د (خپلو) بندګانو (د كړنو او ګروهو) لېدونکى دى . (۲۰) 
إِنَّ الَّذِينَ يَكْفُرُونَ بِآيَاتِ اللّهِ وَيَقْتُلُونَ النَّبِيِّينَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَيَقْتُلُونَ الِّذِينَ يَأْمُرُونَ بِالْقِسْطِ مِنَ النَّاسِ فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿۲۱﴾ په حقیقت کې د خداى له آيتونو انکار کوونکي چې پېغمبران پر ناروا او عدالت خپروونكي وژني؛نو د (الهي) دردناك عذاب زېرى وركړه .(۲۱) 
أُولَئِكَ الَّذِينَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ وَمَا لَهُم مِّن نَّاصِرِينَ ﴿۲۲﴾ دا هغه كسان دي،چې (ددې سترو ګناهونو له امله يې) په دنيا او اخرت كې (ښه) کړه وړه تباه شوي دي او مرستندوى (او شفاعت كوونكى) نه لري. (۲۲) 
أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوْتُواْ نَصِيبًا مِّنَ الْكِتَابِ يُدْعَوْنَ إِلَى كِتَابِ اللّهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِّنْهُمْ وَهُم مُّعْرِضُونَ ﴿۲۳﴾ ايا د هغو خلکو (حال) ته نه ګورې،چې د اسماني کتاب (تورات) څه برخه ورکړاى شوې وه (او) چې د الهي كتاب لوري ته راوبلل شول،چې ترمنځ يې پرېكړه وكړي؛نو بيا يې يوه ډله (له علم او پوهې سره سره) مخ اړوي او دوی مخ اړوونکي دي؟ (۲۳) 
ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُواْ لَن تَمَسَّنَا النَّارُ إِلاَّ أَيَّامًا مَّعْدُودَاتٍ وَغَرَّهُمْ فِي دِينِهِم مَّا كَانُواْ يَفْتَرُونَ ﴿۲۴﴾ دا مخ اړونه يې له دې امله وه،چې (په خپل ګومان يې) ويل: (( پر موږ به (د دوزخ) اور يوازې څو شمېرلې ورځې ولګي (او دا چې پر نورو قومونو امتياز لرو؛نو ځكه زموږ سزا هم لږه ده) )) او دې دروغو هغوی په خپل دين كې دوکه كړل ( او پر بېلابېلو ګناهونو اخته شول ) (۲۴) 
فَكَيْفَ إِذَا جَمَعْنَاهُمْ لِيَوْمٍ لاَّ رَيْبَ فِيهِ وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لاَ يُظْلَمُونَ ﴿۲۵﴾ نو څه حال به یې وي،چې هغې ورځې (قيامت) ته یې راټول كړو، چې شك پكې نشته او پر هغه ورځ به هر چا ته د خپلو كړنو پوره بدله وركړه شي؟ او تېرى به پرې ونشي (؛ځكه خپل كرلي رېبي). (۲۵) 
قُلِ اللَّهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَن تَشَاء وَتَنزِعُ الْمُلْكَ مِمَّن تَشَاء وَتُعِزُّ مَن تَشَاء وَتُذِلُّ مَن تَشَاء بِيَدِكَ الْخَيْرُ إِنَّكَ عَلَىَ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿۲۶﴾ ووايه :(( خدايه ! د واكمنۍ خاونده ! ستا چې چا ته خوښه شي،حكومت وركوې او چې چا ته دې خوښه شي،ترې اخلې يې او چې چا ته دې خوښه شي،عزت وركوې او چې څوك وغواړې خواروې يې، ټولې ښېګڼې ستا (د قدرت) په لاس كې دي،ته پر هر څه قادر يې .)) (۲۶) 
تُولِجُ اللَّيْلَ فِي الْنَّهَارِ وَتُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ وَتُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَتُخْرِجُ الَمَيَّتَ مِنَ الْحَيِّ وَتَرْزُقُ مَن تَشَاء بِغَيْرِ حِسَابٍ ﴿۲۷﴾ شپه په ورځ كې او ورځ په شپه كې ننباسې او ژوندى له مړي او مړى له ژوندي راباسې؟ او چې چا ته دې خوښه شي،بې حسابه روزي وركوې (۲۷) 
لاَّ يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاء مِن دُوْنِ الْمُؤْمِنِينَ وَمَن يَفْعَلْ ذَلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللّهِ فِي شَيْءٍ إِلاَّ أَن تَتَّقُواْ مِنْهُمْ تُقَاةً وَيُحَذِّرُكُمُ اللّهُ نَفْسَهُ وَإِلَى اللّهِ الْمَصِيرُ ﴿۲۸﴾ مؤمنانو ته نه ښايي،چې د مؤمنينو پر ځاى كافران په دوستۍ ونيسي او چا چې داسې وكړل؛نو له خداى سره يې هېڅ اړيكه نشته (او په ټوليزه توګه له خداى سره يې پيوند شلېږي)؛خو دا چې په څه ډول ځان ترې وساتئ (او د مهمو موخو لپاره تقيه وكړئ) خداى تاسې له خپلې (سرغړونې) وېروي؛ او ورتګ (مو) يوازې د خداى لوري ته دى . (۲۸) 
قُلْ إِن تُخْفُواْ مَا فِي صُدُورِكُمْ أَوْ تُبْدُوهُ يَعْلَمْهُ اللّهُ وَيَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأرْضِ وَاللّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿۲۹﴾ ووايه :(( څه چې ستاسې په سينو كې دي،كه يې پټ يا ښكاره كړئ ،خداى پرې پوهېږي او (همداراز) څه چې په اسمانونو او ځمكه كې دي،خداى پرې خبر دى او خداى پر هر څه قادر دى .)) (۲۹) 
يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُّحْضَرًا وَمَا عَمِلَتْ مِن سُوَءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَهَا وَبَيْنَهُ أَمَدًا بَعِيدًا وَيُحَذِّرُكُمُ اللّهُ نَفْسَهُ وَاللّهُ رَؤُوفُ بِالْعِبَادِ ﴿۳۰﴾ پر هغه ورځ به هر څوك خپل ښه او بد كړه حاضر ومومي او دا هيله څرګندوي، چې (كاشكې) د هغه او د بدو كړنو ترمنځ يې ډېر (زماني) واټن واى؛ او پر بندګانو خوږمن خداى مو له خپلې (سرغړونې) وېروي (۳۰) 
قُلْ إِن كُنتُمْ تُحِبُّونَ اللّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللّهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَاللّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ﴿۳۱﴾ ووايه:(( كه له خداى سره مينه لرئ؛ نو زما لاروي وكړئ،چې خداى (هم) مينه درسره وكړي؛ او ګناهونه مو دروبښي؛او خداى لورین بښونكى دى)) (۳۱) 
قُلْ أَطِيعُواْ اللّهَ وَالرَّسُولَ فإِن تَوَلَّوْاْ فَإِنَّ اللّهَ لاَ يُحِبُّ الْكَافِرِينَ ﴿۳۲﴾ ورته ووايه : (( د خداى او استازي (يې) اطاعت وكړئ او كه غاړه مو كېنښووه؛ نو خداى كافران نه خوښوي .)) (۳۲) 
إِنَّ اللّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ ﴿۳۳﴾ خداى، آدم او نوح او د براهيم،او عمران کورنۍ پر نړيوالوغوره كړي ول (۳۳) 
ذُرِّيَّةً بَعْضُهَا مِن بَعْضٍ وَاللّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿۳۴﴾ دوى يوه لړۍ وه،چې (د تقوا،سپېڅلتيا او فضيلت له اړخ) ځينې يې د ځينو له ځوځاته منځ ته راغلي وو او الله اورېدونكى (او) ډير پوه دى . (او د خپل رسالت په بهير كې یې پر هڅو پوه دى) (۳۴) 
إِذْ قَالَتِ امْرَأَةُ عِمْرَانَ رَبِّ إِنِّي نَذَرْتُ لَكَ مَا فِي بَطْنِي مُحَرَّرًا فَتَقَبَّلْ مِنِّي إِنَّكَ أَنتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ﴿۳۵﴾ (درياد كړه) چې کله د ((عمران)) ښځې (حنا) وويل : (( پالونکیه ! په رښتینه کې په ګېډه كې مې چې څه دي،تا ته يې نذر كوم، چې له هر قیده آزاد، [د بیت المقدس چوپړ ته] خوشې وي؛ نو نذر مې ومنه،چې ته اورېدونكى (او) ښه پوه يې )) (۳۵) 
فَلَمَّا وَضَعَتْهَا قَالَتْ رَبِّ إِنِّي وَضَعْتُهَا أُنثَى وَاللّهُ أَعْلَمُ بِمَا وَضَعَتْ وَلَيْسَ الذَّكَرُ كَالأُنثَى وَإِنِّي سَمَّيْتُهَا مَرْيَمَ وِإِنِّي أُعِيذُهَا بِكَ وَذُرِّيَّتَهَا مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ ﴿۳۶﴾ ؛خو چې هغه (ماشوم) یې وزېږاوه (؛نو نجلۍ وه) ويې وويل: ((پالونكيه! ما خو لور وزېږوله ؛ او خداى پرې خبر و،چې څه یې زېږولي وو او هلك د نجلۍ په څېر نه وي (نجلۍ د هلك په څېر د عبادتځي خدمت نشي كړاى) په حقیقت کې ما پرې مريم نوم كېښود او په رښتینه کې هغه او ځوځات يې د رټل شوي شيطان (د وسوسو) له شره درسپارم )) (۳۶) 
فَتَقَبَّلَهَا رَبُّهَا بِقَبُولٍ حَسَنٍ وَأَنبَتَهَا نَبَاتًا حَسَنًا وَكَفَّلَهَا زَكَرِيَّا كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهَا زَكَرِيَّا الْمِحْرَابَ وَجَدَ عِندَهَا رِزْقًا قَالَ يَا مَرْيَمُ أَنَّى لَكِ هَذَا قَالَتْ هُوَ مِنْ عِندِ اللّهِ إنَّ اللّهَ يَرْزُقُ مَن يَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ ﴿۳۷﴾ نو خداى هغه نجلۍ [= مريم ] په خوښۍ ومنله او ښه یې وروزله او زكريا يې پالندوى وروګوماره او زكريا به،چې هر وخت محراب ته ورننوت؛نو هلته به يې ځانګړي خواړه ليدل ترې يې وپوښتل : ((مريمې ! دا دې له كومه كړي ؟!)) ويې ويل (( دا د خداى له لوري دي،د خداى چې چا ته خوښه شي، بې حسابه روزي وركوي .)) (۳۷) 
هُنَالِكَ دَعَا زَكَرِيَّا رَبَّهُ قَالَ رَبِّ هَبْ لِي مِن لَّدُنْكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً إِنَّكَ سَمِيعُ الدُّعَاء ﴿۳۸﴾ زكريا (چې د مريم دا وړتيا وليده)؛نو خداى ته يې دعا وكړه : ((پالونكيه ! له خپل لوري سپېڅلی اولاد راكړه،همدا ته دعا اورېدونكى يې.)) (۳۸) 
فَنَادَتْهُ الْمَلآئِكَةُ وَهُوَ قَائِمٌ يُصَلِّي فِي الْمِحْرَابِ أَنَّ اللّهَ يُبَشِّرُكَ بِيَحْيَى مُصَدِّقًا بِكَلِمَةٍ مِّنَ اللّهِ وَسَيِّدًا وَحَصُورًا وَنَبِيًّا مِّنَ الصَّالِحِينَ ﴿۳۹﴾ او چې کله هغه په محراب كې پر نمانځه ولاړ و؛ نو پرښتو ورغږ كړ:(( خداى د يحيى زېرى دركوي،هغه به د خداى كلمه [= مسيح] تصديق كړي او لارښود به وي او له سركښو هوسونو به خوندي او له صالحانو به یو پېغمبر وي .)) (۳۹) 
قَالَ رَبِّ أَنَّىَ يَكُونُ لِي غُلاَمٌ وَقَدْ بَلَغَنِيَ الْكِبَرُ وَامْرَأَتِي عَاقِرٌ قَالَ كَذَلِكَ اللّهُ يَفْعَلُ مَا يَشَاءُ ﴿۴۰﴾ زكريا وویل : ((پالونكيه! زوى به مې له كومه وشي؛ زه خو بوډا شوى يم او ښځه مې شنډه ده ؟!)) ځواب وركړ شو: (( (د خداى كار) همداسې دى، د خداى چې څه خوښه وي، هماغسې كوي .)) (۴۰) 
قَالَ رَبِّ اجْعَل لِّيَ آيَةً قَالَ آيَتُكَ أَلاَّ تُكَلِّمَ النَّاسَ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ إِلاَّ رَمْزًا وَاذْكُر رَّبَّكَ كَثِيرًا وَسَبِّحْ بِالْعَشِيِّ وَالإِبْكَارِ ﴿۴۱﴾ (زكريا) وویل : ((پالونكيه! څه نښه راوټاكه!)) ورته يې وويل : (( نښه دا ده، چې درې ورځې به له خلكو سره يوازې په اشاره خبرې وكړای شې (او ستا ژبه به بې له ظاهري علته له خلكو سره له خبرو اترو ولوېږي) خپل پالونكى دې (ددې ستر نعمت په شكرانه كې ) ډېر يادوه او سهار او ماښام يې ستايه.)) (۴۱) 
وَإِذْ قَالَتِ الْمَلاَئِكَةُ يَا مَرْيَمُ إِنَّ اللّهَ اصْطَفَاكِ وَطَهَّرَكِ وَاصْطَفَاكِ عَلَى نِسَاء الْعَالَمِينَ ﴿۴۲﴾ او ( درياد كړه) چې كله پرښتو وويل: ((مريمې ! خداى ته غوره او پاكه كړې او د نړۍ پر ټولو ښځو يې غوره كړې يې (۴۲) 
يَا مَرْيَمُ اقْنُتِي لِرَبِّكِ وَاسْجُدِي وَارْكَعِي مَعَ الرَّاكِعِينَ ﴿۴۳﴾ مريمې ! (ددې نعمت په شكرانه كې ) د خپل پالونكي اطاعت وكړه او سجده وكړه او له ركوع كوونكيو سره ركوع وكړه .)) (۴۳) 
ذَلِكَ مِنْ أَنبَاء الْغَيْبِ نُوحِيهِ إِلَيكَ وَمَا كُنتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يُلْقُون أَقْلاَمَهُمْ أَيُّهُمْ يَكْفُلُ مَرْيَمَ وَمَا كُنتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يَخْتَصِمُونَ ﴿۴۴﴾ (پېغمبره !) دا د غيبو خبرونه دي،چې تا ته يې وحې كوو، كه نه ته خو هغه وخت هلته نه وې، چې د مريمې د پالنې لپاره يې خپل قلمونه (په پچه) په اوبو كې غورځول او (د بني اسراييلو عالمانو د مريمې د پالنې د وياړ ګټولو لپاره ) په خپلو كې سيالي كوله (چې پردې ټولو، ته د وحې له لارې خبر شوې ) (۴۴) 
إِذْ قَالَتِ الْمَلآئِكَةُ يَا مَرْيَمُ إِنَّ اللّهَ يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٍ مِّنْهُ اسْمُهُ الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَجِيهًا فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ وَمِنَ الْمُقَرَّبِينَ ﴿۴۵﴾ (درياد كړه) چې کله پرښتو وويل : (( مريمې ! خداى له خپل اړخ د يوې كلمې [= باعظمته وجود] زېرى دركوي،چې نوم يې مسيح، عيسى د مريمې زوى دى، په دنيا او اخرت كې به مخور (او پتمن) وي او له (الهي) مقربانو (نژدې بندګانو) به وي . (۴۵) 
وَيُكَلِّمُ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ وَكَهْلًا وَمِنَ الصَّالِحِينَ ﴿۴۶﴾ او له خلكو سره به په زانګو کې [په معجزه] او پوخمنګۍ كې (په وحې) خبرې وكړي او له نېكانو ځنې دى .)) (۴۶) 
قَالَتْ رَبِّ أَنَّى يَكُونُ لِي وَلَدٌ وَلَمْ يَمْسَسْنِي بَشَرٌ قَالَ كَذَلِكِ اللّهُ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ إِذَا قَضَى أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُن فَيَكُونُ ﴿۴۷﴾ (مريمې) وويل: ((پالونكيه ! زوى به مې له كومه شي، ما ته خو كوم انسان لاس نه دى راوړى؟)) ځواب وركړ شو: (( د خداى كار همداسې دى، خداى چې څه وغواړي، پيدا كوي يې، هغه چې كله د كوم څيز اراده (او د هستونې حكم يې) وكړي؛ نو يوازې دومره ورته وايي چې ((شه!))؛نو [هغه پيدا] شي )) (۴۷) 
وَيُعَلِّمُهُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرَاةَ وَالإِنجِيلَ ﴿۴۸﴾ او خداى كتاب، حكمت، تورات او انجيل ورزده كوي، (۴۸) 
وَرَسُولًا إِلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنِّي قَدْ جِئْتُكُم بِآيَةٍ مِّن رَّبِّكُمْ أَنِّي أَخْلُقُ لَكُم مِّنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ فَأَنفُخُ فِيهِ فَيَكُونُ طَيْرًا بِإِذْنِ اللّهِ وَأُبْرِئُ الأكْمَهَ والأَبْرَصَ وَأُحْيِي الْمَوْتَى بِإِذْنِ اللّهِ وَأُنَبِّئُكُم بِمَا تَأْكُلُونَ وَمَا تَدَّخِرُونَ فِي بُيُوتِكُمْ إِنَّ فِي ذَلِكَ لآيَةً لَّكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ﴿۴۹﴾ او بني اسراييلو ته به د یو استازي په توګه وايي : (( ما ستاسې د پالونكي له لوري يوه نښه درته راوړې، زه له خټې د مرغۍ په ډول يو څيز جوړوم بيا پكې پوكى كوم،چې د خداى په اجازه به الوتونكى شي . زه د خداى په امر “مورزېږى” ړوند او د برګي ( پيس) ناروغان رغوم او د خداى په اجازه مړي را ژوندي كوم او څه چې خورئ او څه په كورونو كې زېرموئ، زه مو ترې خبروم، كه زما پر نبوت يقين لرئ؛ نو تاسې ته په دې (معجزو) كې زما د حقانيت ( پوره) نښې دي . (۴۹) 
وَمُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْرَاةِ وَلِأُحِلَّ لَكُم بَعْضَ الَّذِي حُرِّمَ عَلَيْكُمْ وَجِئْتُكُم بِآيَةٍ مِّن رَّبِّكُمْ فَاتَّقُواْ اللّهَ وَأَطِيعُونِ ﴿۵۰﴾ او (وايي) : تورات چې تر ما مخكې نازل شوى دى،تصديقوم او(راغلى يم،چې د ظلم او ګناه له امله) چې ځينې څيزونه درباندې حرام شوي وو(لكه د ځينو څارويو غوښه او كبان) حلال كړم او ستاسې د پالونكي له لوري مې یو نښه درته راوړې ده؛نو [ځانونه مو] د خدای [له عذابه] وساتئ او زما ومنئ (۵۰) 
إِنَّ اللّهَ رَبِّي وَرَبُّكُمْ فَاعْبُدُوهُ هَذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِيمٌ ﴿۵۱﴾ په حقیقت کې الله زما او ستاسې پالونكى دى ،هغه ونمانځئ (نه ما او نه بل څيز) چې همدا سمه سيده لار ده؛)) (۵۱) 
فَلَمَّا أَحَسَّ عِيسَى مِنْهُمُ الْكُفْرَ قَالَ مَنْ أَنصَارِي إِلَى اللّهِ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنصَارُ اللّهِ آمَنَّا بِاللّهِ وَاشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ ﴿۵۲﴾ نو عيسى یې چې کفر معلوم کړ، وويل : ((څوك مې د خداى په لار كې مرستندويان دي؟)) حواريانو[ځانګړو شاګردانو يې] وويل : ((موږ د الله مرستندويان (او د خداى د دين ملاتړ) يو،پر خداى مو ايمان راوړى او ته (هم) شاهد وسه،چې موږ په رښتيا مسلمانان يو. (۵۲) 
رَبَّنَا آمَنَّا بِمَا أَنزَلَتْ وَاتَّبَعْنَا الرَّسُولَ فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ ﴿۵۳﴾ پالونكيه ! چې څه دې نازل كړي، موږ ایمان پرې راوړى او ستا د استازى لاروي مو کړې؛ نو له گواهانو سره مو وليكه.)) (۵۳) 
وَمَكَرُواْ وَمَكَرَ اللّهُ وَاللّهُ خَيْرُ الْمَاكِرِينَ ﴿۵۴﴾ او (يهودو او د مسيح دښمنانو د هغه او د دين د ورکاوۍ لپاره يې) چل جوړ کړ او خداى (یې) هم ( په ځواب کې) خپل تدبير وكاراواه، چې خداى په داسې تدبيرونو كې تر ټولوغښتلى،غوره او وړاندې دى (۵۴) 
إِذْ قَالَ اللّهُ يَا عِيسَى إِنِّي مُتَوَفِّيكَ وَرَافِعُكَ إِلَيَّ وَمُطَهِّرُكَ مِنَ الَّذِينَ كَفَرُواْ وَجَاعِلُ الَّذِينَ اتَّبَعُوكَ فَوْقَ الَّذِينَ كَفَرُواْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأَحْكُمُ بَيْنَكُمْ فِيمَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ﴿۵۵﴾ (درياد كړه) چې خداى عيسى ته وويل:(( زه تا (له ځمكې) رااخلم او خپل لور ته دې راپورته كوم او د کافرانو له (شره) دې ژغورونکى يم او تر قيامته ستا لارويان پر كافرانو غوره ګڼم، بيا راتګ مو ماته دى او په څه كې،چې مو شخړې کولې، ترمنځ به مو پرېكړه وكړم ؛ (۵۵) 
فَأَمَّا الَّذِينَ كَفَرُواْ فَأُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيدًا فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ وَمَا لَهُم مِّن نَّاصِرِينَ ﴿۵۶﴾ خو هغوى چې كافران شوي دي (او پر حق تر پوهېدنې روسته يې نټه كړى)؛ نو په دنيا او آخرت كې به یې په سخت عذاب كړوم او مرستندوى يې نشته ؛ (۵۶) 
وَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ فَيُوَفِّيهِمْ أُجُورَهُمْ وَاللّهُ لاَ يُحِبُّ الظَّالِمِينَ ﴿۵۷﴾ خو هغوى چې ايمان راوړى او نېكې چارې يې كړې دي؛ نو [خدای] یې پوره بدله وركوي او خداى ظالمان نه خوښوي .)) (۵۷) 
ذَلِكَ نَتْلُوهُ عَلَيْكَ مِنَ الآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيمِ ﴿۵۸﴾ دا (ټول) چې درلولو (ستا د حقانيت) له نښو او له حكمته ډكې يادونې دي . (۵۸) 
إِنَّ مَثَلَ عِيسَى عِندَ اللّهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِن تُرَابٍ ثِمَّ قَالَ لَهُ كُن فَيَكُونُ ﴿۵۹﴾ په رښتینه کې خداى ته د “عيسى” ((مثال)) د آدم په څېر دى، چې خداى هغه له خاورې پېدا كړاو بيا يې ورته وويل : (( چې شه! ))؛ نو بس ((وشو)) (؛نو ځكه بې له پلاره د مسيح زوكړه هېڅكله پر الوهيت يې دليلېداى نشي. ) (۵۹) 
الْحَقُّ مِن رَّبِّكَ فَلاَ تَكُن مِّن الْمُمْتَرِينَ ﴿۶۰﴾ [دا مطالب] ستا د پالونكي له لوري یو حقيقت دى؛نو له شكمنو ځنې مه وسه . (۶۰) 
فَمَنْ حَآجَّكَ فِيهِ مِن بَعْدِ مَا جَاءكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْاْ نَدْعُ أَبْنَاءنَا وَأَبْنَاءكُمْ وَنِسَاءنَا وَنِسَاءكُمْ وَأَنفُسَنَا وأَنفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَل لَّعْنَةَ اللّهِ عَلَى الْكَاذِبِينَ ﴿۶۱﴾ ( د مسيح په باب) چې [په وحې] وپوهېدې؛نو بيا هم كه څوك په دې اړه ناندرۍ درسره کوي؛ نو ورته ووايه : (( راځئ،چې موږ به هم خپل زامن راوبلو او تاسې هم خپل زامن، موږ به هم خپلې ښځې راوبلو او تاسې هم خپلې ښځې، موږ به پخپله راشو او تاسې هم پخپله راشئ؛ بيا زاري او عاجزي وکړو (او ښېرا) وكړو چې پر دروغجنو دې د خداى لعنت راکېوځي .)) (۶۱) 
إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْقَصَصُ الْحَقُّ وَمَا مِنْ إِلَهٍ إِلاَّ اللّهُ وَإِنَّ اللّهَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ﴿۶۲﴾ په رښتینه کې دا د (مسيح) بېخي سم داستان دى ( او د هغه د الوهيت او يا د خداى د زويولۍ په څېر ادعاوې بې بنسټه دي) او (حقيقت دادى چې ) بې له الله بل معبود نشته او بېشکه همدا خداى دى،چې ناماتى حكيم دى؛ (۶۲) 
فَإِن تَوَلَّوْاْ فَإِنَّ اللّهَ عَلِيمٌ بِالْمُفْسِدِينَ ﴿۶۳﴾ نو كه ( له دې څرګندو شواهدو سره بيا هم د حق له منلو) مخ واړوي (؛نو پوه شه، چې حق نه غواړي او) په حقیقت کې خداى د پوله ماتو له حاله ښه خبر دی (۶۳) 
قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْاْ إِلَى كَلَمَةٍ سَوَاء بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلاَّ نَعْبُدَ إِلاَّ اللّهَ وَلاَ نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلاَ يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِّن دُونِ اللّهِ فَإِن تَوَلَّوْاْ فَقُولُواْ اشْهَدُواْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ ﴿۶۴﴾ (ورته) ووايه : ((كتابوالو ! راځئ زموږ او ستاسې ترمنځ (په منل شوې) خبرې پسې ولاړ شو)) اوهغه دا چې يوازې “الله” ونمانځوو او هېڅ څيز سيال ورسره ونه ګڼو او له موږ دې هېڅوك د “الله” پر ځاى څوك پر ربوبيت نه نيسي؛ نو كه (له دې بلنې) يې مخ واړاوه، ورته ووايئ : (( شاهدان وسئ،چې موږ خو مسلمانان يو (نه تاسې) .)) (۶۴) 
يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تُحَآجُّونَ فِي إِبْرَاهِيمَ وَمَا أُنزِلَتِ التَّورَاةُ وَالإنجِيلُ إِلاَّ مِن بَعْدِهِ أَفَلاَ تَعْقِلُونَ ﴿۶۵﴾ کتابوالو! ولې د ابراهيم په باب ناندرۍ وهۍ (او تاسې هر يو یې د خپل د ين لاروى بولئ) ؟ حال دا چې تورات او انجيل خو تر هغه روسته نازل شوي دي؛ نو (ولې) اندنه نه کوئ؟! (۶۵) 
هَاأَنتُمْ هَؤُلاء حَاجَجْتُمْ فِيمَا لَكُم بِهِ عِلمٌ فَلِمَ تُحَآجُّونَ فِيمَا لَيْسَ لَكُم بِهِ عِلْمٌ وَاللّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لاَ تَعْلَمُونَ ﴿۶۶﴾ خبردار! تاسې (كتابوال خو) هغه خلک ياست،چې د كومو څيزونو په باب پوهېدئ؛ نو پكې مو ويينې (او شخړې) وکړې؛ خو ولې د هغو څيزونوپه باب ويينې كوئ،چې پرې نه پوهېږئ؟! او خداى پوهېږي او تاسې نه پوهېږئ . (۶۶) 
مَا كَانَ إِبْرَاهِيمُ يَهُودِيًّا وَلاَ نَصْرَانِيًّا وَلَكِن كَانَ حَنِيفًا مُّسْلِمًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ﴿۶۷﴾ ابراهيم يهودي او مسيحي نه و؛ بلکې حقپال مسلمان و او له مشرکانو ځنې نه و . (۶۷) 
إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِإِبْرَاهِيمَ لَلَّذِينَ اتَّبَعُوهُ وَهَذَا النَّبِيُّ وَالَّذِينَ آمَنُواْ وَاللّهُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِينَ ﴿۶۸﴾ په حقيقت کې ابراهيم ته تر ټولو ورنژدې (او منسوب) هغه دي،چې د ده لاروي يې كړې ده او (په هغه وخت كې یې لاروۍ ته وفادار ول،همداراز) دا پېغمبر (محمد) اوهغوى چې پرې ايمان راوړى دى ( تر ټولو ابراهيم ته د ورمنسوبېدو حقوال دي) او خداى د مؤمنينو ولي (پالندوى) دى (۶۸) 
وَدَّت طَّآئِفَةٌ مِّنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يُضِلُّونَكُمْ وَمَا يُضِلُّونَ إِلاَّ أَنفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ ﴿۶۹﴾ د يوې ډلې كتابيانو (له يهودو) دا خوښېږي (او هيلمن دي) چې بېلارې مو كړي (؛خو بايد پوه شي،چې بېلارې كولاى مو نشي) هغوى يوازې خپل ځانونه بېلارې كوي او ( په حسي درک) نه ورځير کېږي . (۶۹) 
يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَكْفُرُونَ بِآيَاتِ اللّهِ وَأَنتُمْ تَشْهَدُونَ ﴿۷۰﴾ كتابيانو! ولې د خداى له آيتونو آگاهانه منکرېږئ؟! (۷۰) 
يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَلْبِسُونَ الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿۷۱﴾ كتابيانو! ولې حق له باطل سره اغږئ ؟ (چې نور پوه نشي او بېلارې شي) او حقيقت په ځانخبري ډول پټوئ ؟! (۷۱) 
وَقَالَت طَّآئِفَةٌ مِّنْ أَهْلِ الْكِتَابِ آمِنُواْ بِالَّذِيَ أُنزِلَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُواْ وَجْهَ النَّهَارِ وَاكْفُرُواْ آخِرَهُ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ﴿۷۲﴾ له كتابيانو يوې ډلې (له يهودو) ويل : (( [ولاړ شئ او په ظاهره] څه چې پر مؤمنانو [مسلمانانو] نازل شوي، پر هغه سهار ايمان راوړئ او د ورځې په پاى كې پرې كافر شئ (او راستانه شئ) ښايي هغوى (له خپل دينه) وګرځي (؛ځكه هغوى تاسې كتابوال بولي، چې له اسماني زېرمو خبر ياست او دا دسيسه بسیا ده، چې ټکني یې كړي ). (۷۲) 
وَلاَ تُؤْمِنُواْ إِلاَّ لِمَن تَبِعَ دِينَكُمْ قُلْ إِنَّ الْهُدَى هُدَى اللّهِ أَن يُؤْتَى أَحَدٌ مِّثْلَ مَا أُوتِيتُمْ أَوْ يُحَآجُّوكُمْ عِندَ رَبِّكُمْ قُلْ إِنَّ الْفَضْلَ بِيَدِ اللّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَاءُ وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ ﴿۷۳﴾ او یوازې د خپل دين پر لارويانو باور وکړئ)) [ورته] ووايه :(( په حقيقت کې لارښوونه خو يوازې د خداى لارښوونه ده (او دا ستاسې دسیسه یې پر وړاندې بې اغېزې ده) )). [ کتابوالو يو بل ته وويل : (( مه انګېرئ ] څه چې درکړ شوي،په څېر به يې يو چا ته (هم) ورکړاى شي يا (کړاى شي چې) د خپل پالونکي پر وړاندې ویینه درسره وکړي،(بلکې نبوت او منطق درسره دي).)) ووايه : (( په حقيقت کې لورنه ( او د نبوت، عقل او منطق پېرزوېنه د چا په ولکه کې نه ده، بلکې) د خداى په واك كې ده، چاته يې چې خوښه شي (او وړ يې وبولي) وركوي يې او خداى د پراخو لورنو څښتن (او د وړتيا پر ځايونو يې هم) خبر دى (۷۳) 
يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَن يَشَاءُ وَاللّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ ﴿۷۴﴾ چا ته يې چې خوښه شي خپل ځانګړى رحمت پرې لوروي او خداى د سترې لورنې خاوند دى .)) (۷۴) 
وَمِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مَنْ إِن تَأْمَنْهُ بِقِنطَارٍ يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ وَمِنْهُم مَّنْ إِن تَأْمَنْهُ بِدِينَارٍ لاَّ يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ إِلاَّ مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَآئِمًا ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُواْ لَيْسَ عَلَيْنَا فِي الأُمِّيِّينَ سَبِيلٌ وَيَقُولُونَ عَلَى اللّهِ الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُونَ ﴿۷۵﴾ په كتابيانو كې داسې څوك هم شته، چې كه ته په امانت ډېره شتمني وركړې؛نو درسپاري یې او داسې هم پكې دي،چې كه يو دينارهم وركړې؛ نو چې (غوښتلو ته يې) پر سر ولاړ نه یې در به یې نکړي؛ دا ځكه چې وايي: (( موږ د اميانو [= د نالوستو، بې کتابه عربي قوم او غير يهودو ] پر وړاندې پازوال نه يو.)) او په ځانخبري ډول پر خداى دروغ تپي . (۷۵) 
بَلَى مَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ وَاتَّقَى فَإِنَّ اللّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ ﴿۷۶﴾ هو! څوك چې پر خپله ژمنه درېږي او (ځان) وساتي (؛نو د خداى خوښېږي؛ ځكه ځان ساتي) متقیان د خداى خوښ دي (۷۶) 
إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا أُوْلَئِكَ لاَ خَلاَقَ لَهُمْ فِي الآخِرَةِ وَلاَ يُكَلِّمُهُمُ اللّهُ وَلاَ يَنظُرُ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلاَ يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿۷۷﴾ په رښتيا څوك چې الهي ژمنې او (د خداى په سپېڅلي نامه) خپل قسمونه په ناڅيزه بيه پلوري؛نو په آخرت كې يې برخه نشته او خداى خبرې ورسره نه کوي او نه د قيامت پر ورځ (په لورنه) ورګوري او نه يې (له ګناهونو) پاكوي او ورته دردناك عذاب دى (۷۷) 
وَإِنَّ مِنْهُمْ لَفَرِيقًا يَلْوُونَ أَلْسِنَتَهُم بِالْكِتَابِ لِتَحْسَبُوهُ مِنَ الْكِتَابِ وَمَا هُوَ مِنَ الْكِتَابِ وَيَقُولُونَ هُوَ مِنْ عِندِ اللّهِ وَمَا هُوَ مِنْ عِندِ اللّهِ وَيَقُولُونَ عَلَى اللّهِ الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُونَ ﴿۷۸﴾ او په رښتینه کې په هغوى [= يهودو] كې ځينې داسې دي،چې (د خداى) د كتاب د لوستو پر وخت خپله ژبه داسې اړوي را اړوي،ته وا (چې څه لولي؛نو د خداى) له كتابه دي، حال دا چې هغه (د خداى) له كتابه نه دي (او په ډاګه) وايي: (( دا د خداى له لوري دي)) حال دا چې د خداى له لوري نه دي او آگاهانه پر خداى دروغ ورتړي (۷۸) 
مَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُؤْتِيَهُ اللّهُ الْكِتَابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ثُمَّ يَقُولَ لِلنَّاسِ كُونُواْ عِبَادًا لِّي مِن دُونِ اللّهِ وَلَكِن كُونُواْ رَبَّانِيِّينَ بِمَا كُنتُمْ تُعَلِّمُونَ الْكِتَابَ وَبِمَا كُنتُمْ تَدْرُسُونَ ﴿۷۹﴾ له هېڅ بشر سره دا نه ښايي،چې خداى اسماني كتاب، حكم او نبوت وركړى وي، بيا خلكو ته ووايي: ((د دې پر ځاى،چې د خداى بندگان وسئ،زما بندگان شئ))؛ بلکې (بايد ووايي) الهي (او موحد) خلک (رباني عالمان) وسئ؛ځکه د خداى کتاب نورو ته ورښيئ او هم یې پخپله لولئ (۷۹) 
وَلاَ يَأْمُرَكُمْ أَن تَتَّخِذُواْ الْمَلاَئِكَةَ وَالنِّبِيِّيْنَ أَرْبَابًا أَيَأْمُرُكُم بِالْكُفْرِ بَعْدَ إِذْ أَنتُم مُّسْلِمُونَ ﴿۸۰﴾ او نه به امر درته وکړي،چې پرښتې يا پېغمبران (خپل) پالونكي غوره کړئ . ايا تر مسلمانېدو روسته مو كفر ته رابولي ؟! (۸۰) 
وَإِذْ أَخَذَ اللّهُ مِيثَاقَ النَّبِيِّيْنَ لَمَا آتَيْتُكُم مِّن كِتَابٍ وَحِكْمَةٍ ثُمَّ جَاءكُمْ رَسُولٌ مُّصَدِّقٌ لِّمَا مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهِ وَلَتَنصُرُنَّهُ قَالَ أَأَقْرَرْتُمْ وَأَخَذْتُمْ عَلَى ذَلِكُمْ إِصْرِي قَالُواْ أَقْرَرْنَا قَالَ فَاشْهَدُواْ وَأَنَاْ مَعَكُم مِّنَ الشَّاهِدِينَ ﴿۸۱﴾ او (درياد كړه) چې کله خداى له پېغمبرانو (او له لارويانو يې) ټينګه ژمنه واخسته،چې كله مې كتاب او حكمت دركړ او بيا كوم استازى درغى،چې ستاسې د اسماني کتاب پر (حقانيت) گواهي ورکونکى وي؛ نو هرومرو پرې ايمان راوړئ او ملاتړ يې وكړئ . (بيا خداى) وويل : (( غاړه مو کېښووه او پردې (چار) مو زما ټينګه ژمنه واخسته؟)) ويې ويل : (( (هو) غاړه مو کېښووه .)) (خداى ورته) وويل: (( نو شاهد وسئ او زه هم درسره له شاهدانو ځنې يم .)) (۸۱) 
فَمَن تَوَلَّى بَعْدَ ذَلِكَ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ ﴿۸۲﴾ نو هغوى چې تردې (ټينګې ژمنې) روسته واوړي؛ نو همدوى سرغړاندي دي . (۸۲) 
أَفَغَيْرَ دِينِ اللّهِ يَبْغُونَ وَلَهُ أَسْلَمَ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ طَوْعًا وَكَرْهًا وَإِلَيْهِ يُرْجَعُونَ ﴿۸۳﴾ ايا بې د خداى له دينه بل دین غواړي؟! (دين یې همدا اسلام دى) او حال دا چې اسمانوالو او ځمكوالو كه خوښ وي او كه ناخوښ، د خداى (فرمان) ته غاړه ایښي ده (اسلام یې منلی دی) او يوازې د هغه لوري ته ورګرځول كېږي (۸۳) 
قُلْ آمَنَّا بِاللّهِ وَمَا أُنزِلَ عَلَيْنَا وَمَا أُنزِلَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَالنَّبِيُّونَ مِن رَّبِّهِمْ لاَ نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ ﴿۸۴﴾ ووايه : (( پر خداى مو ايمان راوړى دى او پر هغو ښوونو (هم) چې پر موږ، ابراهيم ،اسمعيل،اسحق،يعقوب او د يعقوب پر ځوځات نازلې شوې وې او پر هغو لارښوونو هم ايمان لرو،چې موسى،عيسى او (نورو) استازيو ته یې د پالونكي له لوري وركړاى شوي، ترمنځ یې په یوه کې هم توپير نه کوو او (فرمان) ته يې غاړه ایښوونکي يو.)) (۸۴) 
وَمَن يَبْتَغِ غَيْرَ الإِسْلاَمِ دِينًا فَلَن يُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي الآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ ﴿۸۵﴾ او څوك چې بې له اسلام (او د حق د فرمان له غاړه ايښووو) بله لار (دين) غوره كړي؛ نو هېڅ كله به ترې ونه منل شي او په اخرت كې به له زيانكارانو ځنې وي . (۸۵) 
كَيْفَ يَهْدِي اللّهُ قَوْمًا كَفَرُواْ بَعْدَ إِيمَانِهِمْ وَشَهِدُواْ أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَجَاءهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَاللّهُ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ﴿۸۶﴾ څرنګه به خداى سمه لار وروښيي،چې د خپل ايمان تر راوړو او د استازي پر حقانيت تر شاهدۍ او د څرګندو نښو تر ورتلو روسته كافران شول او خداى به ظالمان هدایت نکړي . (۸۶) 
أُوْلَئِكَ جَزَآؤُهُمْ أَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اللّهِ وَالْمَلآئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ ﴿۸۷﴾ سزا يې (داده) چې بېشکه د خداى، پرښتو او خلكو ټولو لعنت ورباندې دى . (۸۷) 
خَالِدِينَ فِيهَا لاَ يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلاَ هُمْ يُنظَرُونَ ﴿۸۸﴾ تل ترتله به په همدې حالت کې وي او عذاب يې نه سپکېږي او نه مهلت وركول کېږي . (۸۸) 
إِلاَّ الَّذِينَ تَابُواْ مِن بَعْدِ ذَلِكَ وَأَصْلَحُواْ فَإِنَّ الله غَفُورٌ رَّحِيمٌ ﴿۸۹﴾ خو هغه كسان (به وژغورل شي،) چې تر دې روسته توبه باسي او ځانونه سم كړي (او د تېرو ګناهونو د پاکونې په هڅه كې وي،چې توبه به يې ومنل شي؛ځكه) چې خداى ډېر بښونكى (او) لوروونكى دى (۸۹) 
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ بَعْدَ إِيمَانِهِمْ ثُمَّ ازْدَادُواْ كُفْرًا لَّن تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ وَأُوْلَئِكَ هُمُ الضَّآلُّونَ ﴿۹۰﴾ په حقيقت کې هغوی چې تر ايمان راوړو روسته كافران شول، بيا یې په (خپل) كفر كې (ښه) زياتوالى وكړ (او پر دې لار ټينګار وكړي) هېڅكله يې توبه (چې د ناچارۍ له مخې او يا د مړينې په درشل كې وي) نه قبلېږي او همدوى (پاخه) بېلاري دي (؛ځكه هم يې د خداى لار وركه كړې اوهم يې د توبې). (۹۰) 
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ وَمَاتُواْ وَهُمْ كُفَّارٌ فَلَن يُقْبَلَ مِنْ أَحَدِهِم مِّلْءُ الأرْضِ ذَهَبًا وَلَوِ افْتَدَى بِهِ أُوْلَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ وَمَا لَهُم مِّن نَّاصِرِينَ ﴿۹۱﴾ په رښتيا كوم كسان،چې كافران شوي او پر همدې حالت مړه شول؛نو كه په تاوان (او د بدو کړنو په كفاره) كې د ځمكې د مخ هومره سره زر وركړي؛ نو له يوه به يې هم ونه منل شي، دردناكه سزا ورته ده او مرستندويان نه لري . (۹۱) 
لَن تَنَالُواْ الْبِرَّ حَتَّى تُنفِقُواْ مِمَّا تُحِبُّونَ وَمَا تُنفِقُواْ مِن شَيْءٍ فَإِنَّ اللّهَ بِهِ عَلِيمٌ ﴿۹۲﴾ له سره به د نېكۍ (حقيقت) ته و نه رسئ؛ څو درته ګران څيزونه مو (د خداى په لار كې) لګولي نه وي او څه چې ( د خدای په لار کې) لګوئ؛ نو په رښتيا چې خداى ترې خبر دى .(۹۲) 
كُلُّ الطَّعَامِ كَانَ حِلاًّ لِّبَنِي إِسْرَائِيلَ إِلاَّ مَا حَرَّمَ إِسْرَائِيلُ عَلَى نَفْسِهِ مِن قَبْلِ أَن تُنَزَّلَ التَّوْرَاةُ قُلْ فَأْتُواْ بِالتَّوْرَاةِ فَاتْلُوهَا إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ ﴿۹۳﴾ بني اسراييلو ته ټول (پاك) خواړه حلال وو؛خو بې له هغو چې د تورات تر نازلېدو مخكې اسراييل (يعقوب) پر ځان حرام كړي وو(؛ لكه د اوښ غوښه،چې د يعقوب پر ځان ښه نه وه، ورته) ووايه : ((كه رښتيا وايئ (او خبره مې نه باوروئ)؛ نو تورات راوړئ او ويې لولئ (پر مخكېنيو پېغمبرانو،چې دا دروغ تړئ؛نو ان دا خو ستاسې په اړول شوي تورات كې هم نشته) ))؛ (۹۳) 
فَمَنِ افْتَرَىَ عَلَى اللّهِ الْكَذِبَ مِن بَعْدِ ذَلِكَ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ ﴿۹۴﴾ نوځكه څوك چې تردې روسته پر خداى دروغ ورتړي؛ نو همدوى ظالمان دي (؛ځكه په پوهې او لوى لاس داسې كوي) (۹۴) 
قُلْ صَدَقَ اللّهُ فَاتَّبِعُواْ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ﴿۹۵﴾ ووايه :(( خداى رښتيا ويلي (او دوى د ابراهيم پر پاك دين نه ول)؛ نو ځكه د ابراهيم د دين لاروي وكړئ چې حقپال (و) او له مشركانو ځنې نه و .)) (۹۵) 
إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكًا وَهُدًى لِّلْعَالَمِينَ ﴿۹۶﴾ په رښتینه کې لومړنی كور (اوعبادتځى) چې خلكو ته جوړ شو، هماغه (دى) چې په مكه كې دى،چې مبارک او نړيوالو ته د لارښوونې (سرچينه) ده (۹۶) 
فِيهِ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ مَّقَامُ إِبْرَاهِيمَ وَمَن دَخَلَهُ كَانَ آمِنًا وَلِلّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ الله غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ ﴿۹۷﴾ په هغه كې څرګندې نښې دي (چې له هغو) د ابراهيم مقام دى او څوك چې (د خداى كور ته) ورننوځي؛ نو خوندي شو. پر خلكو د خداى حق دى، چې كه د چا هغه كور ته د وررسېدو وس وي؛ نو حج دې وكړي او كه څوك ( ددې حكم له پلي كولو) منكر شي (ځان ته به يې زيان رسولى وي)؛ (نو پوه دې شي) چې په حقيقت کې خداى له نړيوالو مړه خوا دى (۹۷) 
قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَكْفُرُونَ بِآيَاتِ اللّهِ وَاللّهُ شَهِيدٌ عَلَى مَا تَعْمَلُونَ ﴿۹۸﴾ ووايه : (( كتابوالو! ولې د خداى له آيتونو منكرېږئ، حال دا چې خداى ستاسې پر ټولو كړنو شاهد (او څارن) دى .))  (۹۸) 
قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ اللّهِ مَنْ آمَنَ تَبْغُونَهَا عِوَجًا وَأَنتُمْ شُهَدَاء وَمَا اللّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ ﴿۹۹﴾ ووايه : (( كتابوالو! ولې هغوى چې پر خداى ايمان راوړى ، د خداى له لارې منع كوئ او آگاهانه (او په ناحقه) یې کږه وږه او کنډوکپر ګڼئ، خداى مو له کړو وړو ناخبره نه دى .)) (۹۹)
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوَاْ إِن تُطِيعُواْ فَرِيقًا مِّنَ الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ يَرُدُّوكُم بَعْدَ إِيمَانِكُمْ كَافِرِينَ ﴿۱۰۰﴾ ايمانوالو! كه تاسې د كتابيانو د يوې ډلې (چې كار يې د نفاق اچول او د دښمنۍ او كينې د اور بلول دي) ومنئ؛ نو تاسې تر خپل “ايمان” راوړو روسته “كفر” ته اړوي . (۱۰۰) 
وَكَيْفَ تَكْفُرُونَ وَأَنتُمْ تُتْلَى عَلَيْكُمْ آيَاتُ اللّهِ وَفِيكُمْ رَسُولُهُ وَمَن يَعْتَصِم بِاللّهِ فَقَدْ هُدِيَ إِلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ ﴿۱۰۱﴾ او څرنګه شونې ده، چې كافران شئ،سره له دې، چې (د وحې په لمن كې پراته ياست او) د خداى آيتونه درلوستل كېږي او د خداى استازى په تاسې كې دى؟! (نو ځکه پر خداى منګولې ولگوئ) او څوك چې د الله (په دين) منګولې ښخې كړي؛ نو په يقين،چې د سمې لارې لارښوونه ورته شوې ده (۱۰۱) 
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلاَ تَمُوتُنَّ إِلاَّ وَأَنتُم مُّسْلِمُونَ ﴿۱۰۲﴾ مؤمنانو(ځانونه مو) د خداى له (عذابه) وساتئ؛ لکه څنګه یې چې له (عذابه) د ځان ساتنې حق دى او يوازې په مسلمانۍ کې ومرئ ( = او بايد د ايمان مرغلره د عمر تر پايه خوندي وساتئ) (۱۰۲) 
وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِيعًا وَلاَ تَفَرَّقُواْ وَاذْكُرُواْ نِعْمَتَ اللّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنتُمْ أَعْدَاء فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا وَكُنتُمْ عَلَىَ شَفَا حُفْرَةٍ مِّنَ النَّارِ فَأَنقَذَكُم مِّنْهَا كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ﴿۱۰۳﴾ او ټول د خداى پر رسئ [ = قرآن، اسلام او د يووالي پر هر ډول وزله] منګولې ولګوئ او ګوندي مه کوئ د خداى هغه (ستر) نعمت درياد كړئ،چې تاسې د يو بل دښمنان وئ؛ خو هغه مو په زړونو كې مينه واچوله نو په لورنې یې (د یو بل) وروڼه شوئ او تاسې د يوې اورينې كندې پر غاړه وئ؛ نو ترې ویې ژغورلئ،خداى خپل آيتونه درڅرګندوي،چې ګوندې سمه لار ومومئ . (۱۰۳) 
وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ﴿۱۰۴﴾ او بايد ستاسې له منځه يوه ډله وي،چې (خلك) نېكيو ته وروبولي او پر ښو چارو امر ورته وكړي او له بديو يې راواړوي او یوازې همدوی بريالي دي (۱۰۴) 
وَلاَ تَكُونُواْ كَالَّذِينَ تَفَرَّقُواْ وَاخْتَلَفُواْ مِن بَعْدِ مَا جَاءهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَأُوْلَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿۱۰۵﴾ او د هغو په څېر مه شئ، چې (د پالونكي) د څرګندو لارښوونو تر وررسېدو روسته ډلې ډلې او خپاره واره شول او همدوى ته ستر عذاب دى . (۱۰۵) 
يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَتَسْوَدُّ وُجُوهٌ فَأَمَّا الَّذِينَ اسْوَدَّتْ وُجُوهُهُمْ أَكْفَرْتُم بَعْدَ إِيمَانِكُمْ فَذُوقُواْ الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ ﴿۱۰۶﴾ (هغه ستر عذاب به) پر هغه ورځ وي، چې د ځينو څېرې به ځلانده او د ځينو به تورې شي؛خو تورمخو ته به وويل شي : ايا تر خپل ايمان (او په سيورې كې يې تر ورورولۍ) روسته كافران شوئ؟! نو له دې امله،چې کافران شوي ياست عذاب وڅكئ !     ( ۱۰۶) 
وَأَمَّا الَّذِينَ ابْيَضَّتْ وُجُوهُهُمْ فَفِي رَحْمَةِ اللّهِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿۱۰۷﴾ او ځلاند مخي به تل تر تله د خداى په پيرزو كې وي . (۱۰۷) 
تِلْكَ آيَاتُ اللّهِ نَتْلُوهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ وَمَا اللّهُ يُرِيدُ ظُلْمًا لِّلْعَالَمِينَ ﴿۱۰۸﴾ دا د خداى آيتونه دي،چې سم په حق یې درلولو او خداى پر نړيوالو (پر يوه هم) هېڅ ظلم نه خوښوي (۱۰۸) 
وَلِلّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ وَإِلَى اللّهِ تُرْجَعُ الأُمُورُ ﴿۱۰۹﴾ او (دا څنګه کېداى شي،چې خداى تېرى وكړي؟! حال دا چې) څه چې په اسمانونو او ځمكه كې دي، يوازې د هغه دي او ټولې چارې يوازې د هغه لوري ته ورګرځول كېږي (۱۰۹) 
كُنتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَلَوْ آمَنَ أَهْلُ الْكِتَابِ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُم مِّنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَأَكْثَرُهُمُ الْفَاسِقُونَ ﴿۱۱۰﴾ تاسې غوره امت ياست،چې د انسانانو په ګټه رادبره شوي یاست (دا چې) پر نېكيو امر او له بديو منع كوئ او پر خداى ايمان لرئ او كه كتابوال (پر دغسې کړلار او ځلاند دين) ايمان راوړي؛ نو ورته غوره ده (خو يوازې) لږ شمېر يې ايمانوال دي او ډېری يې (د خدای له فرمانه) سرغړاندي دي (۱۱۰) 
لَن يَضُرُّوكُمْ إِلاَّ أَذًى وَإِن يُقَاتِلُوكُمْ يُوَلُّوكُمُ الأَدُبَارَ ثُمَّ لاَ يُنصَرُونَ ﴿۱۱۱﴾ هغوى [= كتابيان،په تېره يهود] بې له څه ځورونې بل زیان دررسولای نشي او كه درسره وجنګېږي (؛نو په مقابله كې به) شا در واړوي (او ماتې به وخوري) بيا به مرسته نه مومي . (۱۱۱) 
ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ أَيْنَ مَا ثُقِفُواْ إِلاَّ بِحَبْلٍ مِّنْ اللّهِ وَحَبْلٍ مِّنَ النَّاسِ وَبَآؤُوا بِغَضَبٍ مِّنَ اللّهِ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الْمَسْكَنَةُ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ كَانُواْ يَكْفُرُونَ بِآيَاتِ اللّهِ وَيَقْتُلُونَ الأَنبِيَاءَ بِغَيْرِ حَقٍّ ذَلِكَ بِمَا عَصَوا وَّكَانُواْ يَعْتَدُونَ ﴿۱۱۲﴾ دوى چې هر چېرې وميندل شي؛نو پر ذلت او خوارۍ به اخته شوي وي؛خو دا چې د خداى په امان (او پر خپلې تلونكې لار نوې كتنه وكړي) او د خلكو په امان كې شي (مسلمانانو ته پناه يوسي) دوى د خداى په قهر اخته شوي او اړتيا او تنګسيا پرې خپره شوې ده؛ځكه دوى د خداى له آيتونو منكرېدل او پېغمبران يې په ناحقه وژل، دا یې د سرغړاندو او (د نورو پر حقوقو) د تېريو پايله ده . (۱۱۲) 
لَيْسُواْ سَوَاء مِّنْ أَهْلِ الْكِتَابِ أُمَّةٌ قَآئِمَةٌ يَتْلُونَ آيَاتِ اللّهِ آنَاء اللَّيْلِ وَهُمْ يَسْجُدُونَ ﴿۱۱۳﴾ (خو ټول كتابيان) يو ډول نه دي،ځينې کتابيان (پر حق او ايمان) سم ټينګ ولاړ دي او (تل) په شپه كې د خداى آيتونه لولي او سجدې کوي؛(۱۱۳) 
يُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَيُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِ وَأُوْلَئِكَ مِنَ الصَّالِحِينَ ﴿۱۱۴﴾ پر خداى او لويه ورځ ايمان لري،پر نېكيو امر او له بديو منع كوي او د نېكو چارو په سر ته رسولو كې تلوار كوي او دوى له صالحانو ځنې دي؛ (۱۱۴) 
وَمَا يَفْعَلُواْ مِنْ خَيْرٍ فَلَن يُكْفَرُوْهُ وَاللّهُ عَلِيمٌ بِالْمُتَّقِينَ ﴿۱۱۵﴾ او هر نېك كار به يې نالېدلى و نه ګڼل شي( او مناسبه بدله به يې وويني) او خداى متقیان ډېر ښه پېژني .(۱۱۵) 
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ لَن تُغْنِيَ عَنْهُمْ أَمْوَالُهُمْ وَلاَ أَوْلاَدُهُم مِّنَ اللّهِ شَيْئًا وَأُوْلَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿۱۱۶﴾ په رښتینه کې هغوى چې کافران شوي دي، شتمني او اولاد به يې د خداى له (عذابه) ونه ژغوري او دوى همېشني اورمېشتي دي (۱۱۶) 
مَثَلُ مَا يُنفِقُونَ فِي هِذِهِ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا كَمَثَلِ رِيحٍ فِيهَا صِرٌّ أَصَابَتْ حَرْثَ قَوْمٍ ظَلَمُواْ أَنفُسَهُمْ فَأَهْلَكَتْهُ وَمَا ظَلَمَهُمُ اللّهُ وَلَكِنْ أَنفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ﴿۱۱۷﴾ څه چې كافران په دنيوي ژوند كې (له دين سره د دښمنۍ په لار كې) لګوي، هغه سوځنده باد ته ورته دي، چې د ظالمانو پر کښت ولګي او تل ول يې کړي خداى پرې تېرى کړی نه دى ؛ بلكې پخپله پر خپلو ځانونو تېرى كوي .(۱۱۷) 
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَتَّخِذُواْ بِطَانَةً مِّن دُونِكُمْ لاَ يَأْلُونَكُمْ خَبَالًا وَدُّواْ مَا عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاء مِنْ أَفْوَاهِهِمْ وَمَا تُخْفِي صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الآيَاتِ إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ ﴿۱۱۸﴾ مؤمنانو! بې له خپلو (بل) خوالګر مه نيسئ (؛ځکه هغوى) ستاسې په باب له هر ډول شر (او فرهنگي فساده) كار اخلي، دا يې خوښېږي، چې تاسې په رنځ او كړاو كې ياست،د دښمنۍ (نښې يې) له خولې (او خبرو) څرګندېږي او څه يې چې په سينو كې پټ ساتلي، تردې بدتر دي، په حقيقت كې موږ (یې د دښمنۍ) نښې (او له شره یې د ژغورلو لارې چارې) دروښووې، كه اندنه وکړئ (۱۱۸) 
هَاأَنتُمْ أُوْلاء تُحِبُّونَهُمْ وَلاَ يُحِبُّونَكُمْ وَتُؤْمِنُونَ بِالْكِتَابِ كُلِّهِ وَإِذَا لَقُوكُمْ قَالُواْ آمَنَّا وَإِذَا خَلَوْاْ عَضُّواْ عَلَيْكُمُ الأَنَامِلَ مِنَ الْغَيْظِ قُلْ مُوتُواْ بِغَيْظِكُمْ إِنَّ اللّهَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ ﴿۱۱۹﴾ دا خو تاسې ياست،چې ورسره دوستي كوئ؛خو د هغوى تاسې نه خوښېږئ،سره له دې،چې تاسې پر ټولو اسماني كتابو ايمان لرئ (؛خو هغوى ستاسې پر اسماني كتاب ايمان نه لري) چې کله تاسې ويني؛نو (په دروغو) وايي : (( ايمان مو راوړى دى)) خو چې کله درنه بېل شي؛نو بيا ستاسې پرخلاف له ډېرې غوسې خپلې ګوتې چيچي! ورته ووايه : (( د همدې غوسې په تاو كې ومرئ ! په رښتيا چې خداى د سينو په (خوالو) خبر دى .)) (۱۱۹) 
إِن تَمْسَسْكُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ وَإِن تُصِبْكُمْ سَيِّئَةٌ يَفْرَحُواْ بِهَا وَإِن تَصْبِرُواْ وَتَتَّقُواْ لاَ يَضُرُّكُمْ كَيْدُهُمْ شَيْئًا إِنَّ اللّهَ بِمَا يَعْمَلُونَ مُحِيطٌ ﴿۱۲۰﴾ كه کومه ښېګڼه درورسي (؛نو) دوى خپه كېږي او كه کومه بده درپېښه شي پرې خوشحالېږي او كه (پر وړاندې یې) له زغم او پرهېزګارۍ كار واخلئ ؛نو (خائنانه) طرحې یې زیان نه دررسوي او په حقيقت کې څه چې كوي، د خداى د پوهې په چاپېريال كې دي . (۱۲۰) 
وَإِذْ غَدَوْتَ مِنْ أَهْلِكَ تُبَوِّئُ الْمُؤْمِنِينَ مَقَاعِدَ لِلْقِتَالِ وَاللّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿۱۲۱﴾ او ( درياد كړه) چې کله ګهېځ له خپلې كورنۍ ووتې،چې مؤمنان دې (د احد په ډګر کې) په مورچو كې ځاى پرځاى كول او خداى اورېدونكى (او پر هر څه) پوه دى (د جګړى د طرحې په باب بېلابېلې خبرې كېدې،ټولې يې اورېدې او د ځېنو په مغزو كې،چې څه فكرونه تېرېدل پرې پوهېده) (۱۲۱) 
إِذْ هَمَّت طَّآئِفَتَانِ مِنكُمْ أَن تَفْشَلاَ وَاللّهُ وَلِيُّهُمَا وَعَلَى اللّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ ﴿۱۲۲﴾ (او همدا شان درياد كړه) چې کله له تاسې دوو ډلو وپتېيله،چې (د جګړې په باب) ټکني توب وښيي (او له نيمايې لارې ستانه شي) او خداى یې ملاتړ و (او مرسته یې ورسره وكړه،چې له دې انده واوړي) او مؤمنان بايد يوازې پر خداى بروسه وكړي .      (۱۲۲) 
وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّهُ بِبَدْرٍ وَأَنتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُواْ اللّهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ﴿۱۲۳﴾ او په یقین د بدر په جګړه كې خداى مرسته درسره وكړه (اوتاسې يې پر خطرناكو دښمنانو بريالي كړئ) حال دا چې تاسې (ترې) كمزوري وئ؛ نو له خدايه ووېرېږئ(او د دښمن پر وړاندې د پېغمبر له فرمانه سر مه غړوئ) چې د نعمت شكر يې وباسئ (۱۲۳) 
إِذْ تَقُولُ لِلْمُؤْمِنِينَ أَلَن يَكْفِيكُمْ أَن يُمِدَّكُمْ رَبُّكُم بِثَلاَثَةِ آلاَفٍ مِّنَ الْمَلآئِكَةِ مُنزَلِينَ ﴿۱۲۴﴾ هغه وخت،چې مؤمنانو ته دې ويل : ((ايا بسنده درته نه ده،چې پالونکی مو له (اسمانه) په درېيو زرو رالېږلو پرښتو مرسته درسره وكړي ؟!)) (۱۲۴) 
بَلَى إِن تَصْبِرُواْ وَتَتَّقُواْ وَيَأْتُوكُم مِّن فَوْرِهِمْ هَذَا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُم بِخَمْسَةِ آلافٍ مِّنَ الْمَلآئِكَةِ مُسَوِّمِينَ ﴿۱۲۵﴾ هو(نن هم) كه زغم ولرئ او تقوا غوره كړئ او دښمن همدا اوس بريد درباندې وكړي؛ نو خداى به په پنځو زرو نښانمنو پرښتو مرسته درسره وكړي (۱۲۵) 
وَمَا جَعَلَهُ اللّهُ إِلاَّ بُشْرَى لَكُمْ وَلِتَطْمَئِنَّ قُلُوبُكُم بِهِ وَمَا النَّصْرُ إِلاَّ مِنْ عِندِ اللّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ ﴿۱۲۶﴾ خو خداى دا (كار) يوازې ستاسې د زېري (خوښې) او د زړونو د ډاډ لپاره وكړ، كه نه بريا خو يوازې د ناماتي حكيم خداى له اړخ ده (۱۲۶) 
لِيَقْطَعَ طَرَفًا مِّنَ الَّذِينَ كَفَرُواْ أَوْ يَكْبِتَهُمْ فَيَنقَلِبُواْ خَآئِبِينَ ﴿۱۲۷﴾ (دا ژمنه) ځکه (خداى دركړه)، چې د كفارو يو مټ غوڅ كړي او يا يې له رسوا ماتې سره مخ کړي،چې نهيلي ( خپلې سيمې ته) ستانه شي (۱۲۷) 
لَيْسَ لَكَ مِنَ الأَمْرِ شَيْءٌ أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ أَوْ يُعَذَّبَهُمْ فَإِنَّهُمْ ظَالِمُونَ ﴿۱۲۸﴾ ته د دې چار هېڅ اختيار نه لرې يا يې (خداى) بښي يا سزا وركوي؛ځكه دوى ظالمان دي (۱۲۸) 
وَلِلّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ يَغْفِرُ لِمَن يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَن يَشَاءُ وَاللّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ﴿۱۲۹﴾ او څه چې په اسمانونو او ځمكه كې دي،يوازې د خداى دي،چا ته يې چې خوښه شي (او وړ يې وبولي) بښنه كوي او چا ته چې يې خوښه شي (؛نو) سزا وركوي او خداى لورین بښونكى دى (۱۲۹) 
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَأْكُلُواْ الرِّبَا أَضْعَافًا مُّضَاعَفَةً وَاتَّقُواْ اللّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿۱۳۰﴾ مؤمنانو! څوګرايه سود (د پيسو ګټه) خوړل پرېږدئ او (ځانونه مو) د خداى له (عذابه) وساتئ،چې بريالي شئ . (۱۳۰) 
وَاتَّقُواْ النَّارَ الَّتِي أُعِدَّتْ لِلْكَافِرِينَ ﴿۱۳۱﴾ او له هغه اوره (ځانونه) وساتئ، چې كافرانو ته چمتو شوى دى . (۱۳۱) 
وَأَطِيعُواْ اللّهَ وَالرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿۱۳۲﴾ او د خداى او استازى (يې) لاروي وكړئ ،چې رحم درباندې وشي (۱۳۲) 
وَسَارِعُواْ إِلَى مَغْفِرَةٍ مِّن رَّبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ ﴿۱۳۳﴾ او له خپل پالونکي د بښنې او هغه جنت ته د ورسېدو لپاره بيړه وکړئ،چې د اسمانونو او ځمكې (هومره) پراخ دى او متقیانو ته تيار شوى دى؛ (۱۳۳) 
الَّذِينَ يُنفِقُونَ فِي السَّرَّاء وَالضَّرَّاء وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ وَاللّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ ﴿۱۳۴﴾ هغوى (نېکان دي) چې په وسمنۍ او بېوسۍ (او خوشحالۍ او خپګان کې د خدای په لار کې خپله شتمني) لګوي او غوسه خوري او د خلكو له تېروتنو تېرېږي او د خداى نېكان خوښ دي (۱۳۴) 
وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُواْ فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُواْ أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُواْ اللّهَ فَاسْتَغْفَرُواْ لِذُنُوبِهِمْ وَمَن يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاَّ اللّهُ وَلَمْ يُصِرُّواْ عَلَى مَا فَعَلُواْ وَهُمْ يَعْلَمُونَ ﴿۱۳۵﴾ او هغوى چې كله كوم ناوړه چار وكړي يا پرځانونو تېرى وكړي (؛نو) خداى وريادېږي او د خپلو ګناهونو بښنه غواړي او بې له الله لا بل څوك دى،چې ګناهونه وبښي؟ او پر خپلې ګناه ټينګار نه کوي؛ځكه پوهېږي (چې بد يې كړي دي) (۱۳۵) 
أُوْلَئِكَ جَزَآؤُهُم مَّغْفِرَةٌ مِّن رَّبِّهِمْ وَجَنَّاتٌ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَنِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِينَ ﴿۱۳۶﴾ بدله یې ورته د خداى بښنه او هغه جنتونه دي،چې ويالې پكې بهېږي،هلته به تل اوسي او د نېكانو څومره ښه بدله ده !       (۱۳۶) 
قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِكُمْ سُنَنٌ فَسِيرُواْ فِي الأَرْضِ فَانْظُرُواْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذَّبِينَ ﴿۱۳۷﴾ په یقین چې تر تاسې له مخه ( د ژوندانه) لارې چارې (سنن) وې (چې) تېرې شوې دي ( او هر قوم د خپلو كړنو او ځانګړنو له مخې برخليك درلود،چې تاسې يې هم د هغوى په څېر لرئ)؛ نو پر ځمكه وګرځئ او وګورئ، چې د منکرانو پايله څرنگه وه؟!   (۱۳۷) 
هَذَا بَيَانٌ لِّلنَّاسِ وَهُدًى وَمَوْعِظَةٌ لِّلْمُتَّقِينَ ﴿۱۳۸﴾ دا (قرآن) خلكو ته يو بيان او متقیانو ته لارښوونه او نصيحت دى (۱۳۸) 
وَلاَ تَهِنُوا وَلاَ تَحْزَنُوا وَأَنتُمُ الأَعْلَوْنَ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ﴿۱۳۹﴾ او كه مؤمنان ياست (؛نو) ناغيړي مه کوئ او مه غمجنېږئ او همدا تاسې لاسبري ياست (۱۳۹) 
إِن يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِّثْلُهُ وَتِلْكَ الأيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ النَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللّهُ الَّذِينَ آمَنُواْ وَيَتَّخِذَ مِنكُمْ شُهَدَاء وَاللّهُ لاَ يُحِبُّ الظَّالِمِينَ ﴿۱۴۰﴾ كه تاسې (د احد په ډګر كې) ټپي شوي ياست (او ماتې مو خوړلې)؛نو(د بدر په ډګر كې) هغه ډله هم ستاسې په څېر ټپي شوې وه او موږ د (بريا او ماتې) دا ورځې د خلكو ترمنځ اړوو را اړوو(چې دا د دنيوي ژوند ځانګړنه ده) چې خداى مؤمنان وپېژني او شاهدان درنه ونيسي او خداى ظالمان نه خوښوي (۱۴۰) 
وَلِيُمَحِّصَ اللّهُ الَّذِينَ آمَنُواْ وَيَمْحَقَ الْكَافِرِينَ ﴿۱۴۱﴾ او چې خداى مؤمنان چاڼ كړي (او تكړه شي) او كافران (ورو ورو) ورک کړي (۱۴۱) 
أَمْ حَسِبْتُمْ أَن تَدْخُلُواْ الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَعْلَمِ اللّهُ الَّذِينَ جَاهَدُواْ مِنكُمْ وَيَعْلَمَ الصَّابِرِينَ ﴿۱۴۲﴾ ايا انګېرئ چې (يوازې د ايمان په ادعا) به جنت ته ولاړ شئ،حال دا چې تر اوسه خداى په تاسې كې جهادگر او زغمناک معلوم کړي نه دي (۱۴۲) 
وَلَقَدْ كُنتُمْ تَمَنَّوْنَ الْمَوْتَ مِن قَبْلِ أَن تَلْقَوْهُ فَقَدْ رَأَيْتُمُوهُ وَأَنتُمْ تَنظُرُونَ ﴿۱۴۳﴾ او په يقين تاسې مخکې تردې،چې له مرګ (او د خداى په لار کې شهادت) سره مخ شئ،هيله يې مو درلوده؛ نو په رښتینه کې دادى اوس ورسره مخامخ شوئ او په سترګو يې وينئ (او چمتو نه وئ،چې غاړه ورته كېږدئ،څومره مو د وينا او كړنو ترمنځ واټن دى؟!) (۱۴۳) 
وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِن مَّاتَ أَوْ قُتِلَ انقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ وَمَن يَنقَلِبْ عَلَىَ عَقِبَيْهِ فَلَن يَضُرَّ اللّهَ شَيْئًا وَسَيَجْزِي اللّهُ الشَّاكِرِينَ ﴿۱۴۴﴾ او محمد (ص) يوازې د خداى استازى دى او تر هغه مخكې هم (نور) استازي وو؛ نو كه (هغه) ومري يا ووژل شي؛ تاسې پر شا ګرځئ ؟! (او اسلام پرېږدئ،جاهليت او كفر ته ورستنېږئ ؟!) او څوك چې (له خپلې ګروهې) واوړي (؛نو پوه دې شي،چې) خداى ته هيڅ زيان وررسولاى نشي او خداى به ډېر ژر شكر ايستونكيو (او د زغم خاوندانو) ته بدله وركړي (۱۴۴) 
وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ أَنْ تَمُوتَ إِلاَّ بِإِذْنِ الله كِتَابًا مُّؤَجَّلًا وَمَن يُرِدْ ثَوَابَ الدُّنْيَا نُؤْتِهِ مِنْهَا وَمَن يُرِدْ ثَوَابَ الآخِرَةِ نُؤْتِهِ مِنْهَا وَسَنَجْزِي الشَّاكِرِينَ ﴿۱۴۵﴾ او هيڅ ساکښ بې د خداى له پرېکړې او پرېښې (اجازې) مړ كېداى نشي ،(مرګ) يوه ټاکل شوې نېټه ده (؛نو ځكه د پېغمبر يا نورو مړينه يو الهي دود دى) او څوك چې د دنيا بدله غواړي ( او په خپل ژوند كې پر همدې لار ګامونه واخلي)؛نو له همدې دنيا به څه وركړو او څوك چې د اخرت بدله غواړي له هغه به يې وركړو او ډېر ژربه شكر ايستونكيو ته بدله وركړو (۱۴۵) 
وَكَأَيِّن مِّن نَّبِيٍّ قَاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ فَمَا وَهَنُواْ لِمَا أَصَابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللّهِ وَمَا ضَعُفُواْ وَمَا اسْتَكَانُواْ وَاللّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ ﴿۱۴۶﴾ او څه ډېر پېغمبران وو، چې په ملاتړ كې يې ډېرى خداى پالونكي وجنګېدل او د خداى په لار كې،چې كړاوونه پرې راغلل؛ نو زړه ماتي او كمزوري نه شول ( او اېلېدو ته يې غاړه كېنښووه) او زغمونكي د خداى خوښ دي (۱۴۶) 
وَمَا كَانَ قَوْلَهُمْ إِلاَّ أَن قَالُواْ ربَّنَا اغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَإِسْرَافَنَا فِي أَمْرِنَا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ ﴿۱۴۷﴾ او خبرې يې يوازې دا وې : (( پالونكيه ! ګناهونه مو راوبښه او په چارو كې زموږ له تېروتنو تېر شه،پښې مو ټینګې کړه او پر كافرانو مو بريالي كړه.)) (۱۴۷) 
فَآتَاهُمُ اللّهُ ثَوَابَ الدُّنْيَا وَحُسْنَ ثَوَابِ الآخِرَةِ وَاللّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ ﴿۱۴۸﴾ نو ځكه خداى د دنيا او د آخرت غوره بدله وركړه او خداى نېكان خوښوي (۱۴۸) 
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوَاْ إِن تُطِيعُواْ الَّذِينَ كَفَرُواْ يَرُدُّوكُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ فَتَنقَلِبُواْ خَاسِرِينَ ﴿۱۴۹﴾ مؤمنانو! كه د كافرانو لاروي مو وكړه؛ نو له خپلو ګروهو مو اړوي او عاقبت به مو زيانمن وي (۱۴۹) 
بَلِ اللّهُ مَوْلاَكُمْ وَهُوَ خَيْرُ النَّاصِرِينَ ﴿۱۵۰﴾ (باور پرې ونه کړئ)؛بلكې خداى مو پالندوى دى،چې همدا غوره مرستندوى دى . (۱۵۰) 
سَنُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُواْ الرُّعْبَ بِمَا أَشْرَكُواْ بِاللّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَانًا وَمَأْوَاهُمُ النَّارُ وَبِئْسَ مَثْوَى الظَّالِمِينَ ﴿۱۵۱﴾ ډېر ژر به د كافرانو په زړونو كې وېره وغورځوو؛ځكه له خداى سره يې هغه څه شريک گڼلي،چې هيڅ دليل يې ورته رالېږلى نه دى،هستوګنځى يې دوزخ دى،چې ظالمانو ته ډېر بد (ځاى) دى (۱۵۱) 
وَلَقَدْ صَدَقَكُمُ اللّهُ وَعْدَهُ إِذْ تَحُسُّونَهُم بِإِذْنِهِ حَتَّى إِذَا فَشِلْتُمْ وَتَنَازَعْتُمْ فِي الأَمْرِ وَعَصَيْتُم مِّن بَعْدِ مَا أَرَاكُم مَّا تُحِبُّونَ مِنكُم مَّن يُرِيدُ الدُّنْيَا وَمِنكُم مَّن يُرِيدُ الآخِرَةَ ثُمَّ صَرَفَكُمْ عَنْهُمْ لِيَبْتَلِيَكُمْ وَلَقَدْ عَفَا عَنكُمْ وَاللّهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ ﴿۱۵۲﴾ او په يقين خداى چې (په احد كې پر دښمن د بريالیتوب) ژمنه درسره كړې وه، پوره يې كړه،د جګړې په لومړيو كې تاسې د خداى په حكم دښمنان وژل (او دې بريالیتوب دوام درلود)؛خو چې كله سست شوئ او(د سنګرونو د پرېښودو په باب مو) شخړه وكړه او روسته تر هغې چې خداى هغه څه (پر دښمن بريالیتوب) دروښوول،چې ستاسې مینه ورسره وه؛ نو سرغړاوى مو وكړ،ځينو دنيا غوښته او ځينو آخرت، بيا خداى ترې وګرځولئ (او بريا مو پر ماتې واوړېده)،چې و مو ازمېيي او هغه وبښلئ او خداى پر مؤمنانو د لورنې څښتن دى (۱۵۲) 
إِذْ تُصْعِدُونَ وَلاَ تَلْوُونَ عَلَى أحَدٍ وَالرَّسُولُ يَدْعُوكُمْ فِي أُخْرَاكُمْ فَأَثَابَكُمْ غَمًَّا بِغَمٍّ لِّكَيْلاَ تَحْزَنُواْ عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلاَ مَا أَصَابَكُمْ وَاللّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ ﴿۱۵۳﴾ (درياد كړئ) چې کله (په تېښته) پر غره ختئ او (يو شمېر په ډګر كې خپاره واره شوئ له وېرې مو) هېچا ته بېرته نه كتل او (د خداى) استازي له شا درپسې نارې وهلې، بيا يې دا سزا دركړه،چې د غم له پاسه يې پرغم اخته كړئ؛ ځكه بيا د (جنګي غنايمو) په بايللو او (هم) په کړاو دررسېدو خپه نشئ او څه چې كوئ،خداى پرې ښه خبر دى (۱۵۳) 
ثُمَّ أَنزَلَ عَلَيْكُم مِّن بَعْدِ الْغَمِّ أَمَنَةً نُّعَاسًا يَغْشَى طَآئِفَةً مِّنكُمْ وَطَآئِفَةٌ قَدْ أَهَمَّتْهُمْ أَنفُسُهُمْ يَظُنُّونَ بِاللّهِ غَيْرَ الْحَقِّ ظَنَّ الْجَاهِلِيَّةِ يَقُولُونَ هَل لَّنَا مِنَ الأَمْرِ مِن شَيْءٍ قُلْ إِنَّ الأَمْرَ كُلَّهُ لِلَّهِ يُخْفُونَ فِي أَنفُسِهِم مَّا لاَ يُبْدُونَ لَكَ يَقُولُونَ لَوْ كَانَ لَنَا مِنَ الأَمْرِ شَيْءٌ مَّا قُتِلْنَا هَاهُنَا قُل لَّوْ كُنتُمْ فِي بُيُوتِكُمْ لَبَرَزَ الَّذِينَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُ إِلَى مَضَاجِعِهِمْ وَلِيَبْتَلِيَ اللّهُ مَا فِي صُدُورِكُمْ وَلِيُمَحَّصَ مَا فِي قُلُوبِكُمْ وَاللّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ ﴿۱۵۴﴾ بيا خداى تردې غم (د احد تر ماتې) روسته پر تاسې د پركالۍ په بڼه یو ډاډ او بېغمي راولېږله، چې (دا حد د جګړى په ورپسې شپه) يې يوه ډله ونيوه؛ خو بله ډله يوازې د ځان په فكر كې وه (او د خوب پركالۍ يو نه وړه) هغوى د خداى په باب د جاهليت د زمانې په څېر ناسم ګومانونه كول او ويل يې : (( ايا له بريا به مو څه په برخه شي؟!))   ورته ووايه : (( ټولې چارې (او برياوې) د خداى په لاس كې دي )) دوى په زړونو كې څه (خبرې) پټې ساتي؛خو تا ته يې نه وايي، دوى وايي : (( كه له بريا مو څه په برخه شوي واى؛نو دلته به نه وژل كېدو)) ورته ووايه :((كه تاسې په خپلو كورو كې هم واست؛ نو چا ته چې مرګ ليكل شوى وي،پخپله به د خپل مرګ ځايونو ته راوتل (او وژل كېدل به) او دا پېښه ددې لپاره وه،څه چې ستاسې په سينو كې پټ ول،خداى هغه وازمېيي او ستاسې په زړونو كې،چې (د ايمان په باب) څه دي، پاك او سوچه يې كړي او خداى د زړونو له خوالو باخبر دى .)) (۱۵۴) 
إِنَّ الَّذِينَ تَوَلَّوْاْ مِنكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطَانُ بِبَعْضِ مَا كَسَبُواْ وَلَقَدْ عَفَا اللّهُ عَنْهُمْ إِنَّ اللّهَ غَفُورٌ حَلِيمٌ ﴿۱۵۵﴾ په حقيقت کې (دا حد په غزا كې) چې له تاسې كوم خلك د مقابلې پر ورځ وتښتېدل،له دې امله ول،چې دوی د ځينو کړنو له امله شيطان وښويول او خداى هغوى وبښل او خداى زغمناک تېرېدونكى دى (۱۵۵) 
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَكُونُواْ كَالَّذِينَ كَفَرُواْ وَقَالُواْ لإِخْوَانِهِمْ إِذَا ضَرَبُواْ فِي الأَرْضِ أَوْ كَانُواْ غُزًّى لَّوْ كَانُواْ عِندَنَا مَا مَاتُواْ وَمَا قُتِلُواْ لِيَجْعَلَ اللّهُ ذَلِكَ حَسْرَةً فِي قُلُوبِهِمْ وَاللّهُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَاللّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ﴿۱۵۶﴾ مؤمنانو! د كافرانو په څېر مه كېږئ، چې كه وروڼه يې سفر ته ځي او يا په جګړه كې برخه اخلي (او مري يا وژل كېږي؛نو) وايي : ((كه هغوى راسره واى؛ نو نه به مړه شوي او نه به وژل شوي وو!)) ( تاسې داسې خبرې مه كوئ) څو خدای یې دا انګېرنه په زړونو کې د حسرت په بڼه واچوي او خداى (دى چې) ژوندي کول كوي او مړه کول كوي او څه چې كوئ، خداى يې ليدونکى دى (۱۵۶) 
وَلَئِن قُتِلْتُمْ فِي سَبِيلِ اللّهِ أَوْ مُتُّمْ لَمَغْفِرَةٌ مِّنَ اللّهِ وَرَحْمَةٌ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُونَ ﴿۱۵۷﴾ او كه د خداى په لار كې ووژل شئ يا ومرئ (؛نو زيان مو نه دى كړى؛ځكه) د خداى رحمت تر هغو ټولو څيزونو غوره دى،چې (په خپل عمر كې يې) راټولوي (۱۵۷) 
وَلَئِن مُّتُّمْ أَوْ قُتِلْتُمْ لإِلَى الله تُحْشَرُونَ ﴿۱۵۸﴾ او كه ومرئ يا ووژل شئ؛ نو هرومرو يوازې د خداى لوري ته به ورټولېږئ؛ (۱۵۸) 
فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لاَنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّهِ إِنَّ اللّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ ﴿۱۵۹﴾ نو خلكو ته د الهي رحمت (په بركت)؛نرم (او مهربان) شوى يې او كه توند خويه او سخت زړى وې؛نو خلك درځنې خپرېدل؛ نو ترې تېر شه او بښنه ورته وغواړه او په چارو كې مشوره ورسره وكړه؛ خو چې کله دې هوډ وکړ (؛نو پرېکنده اوسه او) پر خداى توكل وكړه؛ځكه خداى توكل كوونكي خوښوي (۱۵۹) 
إِن يَنصُرْكُمُ اللّهُ فَلاَ غَالِبَ لَكُمْ وَإِن يَخْذُلْكُمْ فَمَن ذَا الَّذِي يَنصُرُكُم مِّن بَعْدِهِ وَعَلَى اللّهِ فَلْيَتَوَكِّلِ الْمُؤْمِنُونَ ﴿۱۶۰﴾ كه خداى مو مرسته وكړي؛نو هېڅ ځواك درباندې لاسبرېداى نشي او كه له مرستې مو لاس واخلي؛ نو تر ده روسته لا څوك دى،چې مرسته درسره وكړي؟ او مؤمنان خو دې بايد يوازې پر خداى توكل وكړي (۱۶۰) 
وَمَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَن يَغُلَّ وَمَن يَغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لاَ يُظْلَمُونَ ﴿۱۶۱﴾ او ( ګومان مو كړى،چې شونې ده پېغمبر به درسره خيانت وكړي؟ حال دا چې) ناشونې ده،يو پېغمبر هم خيانت وكړي او څوك چې خيانت کوي؛ نو د قيامت پر ورځ به له خپل خيانت سره (د محشر ميدان ته) راشئ بيا به هر چا ته د خپلو كړو وړو پوره (بدله) وركړه شي (نو له همدې امله) تېرى پرې نه كېږي (ځکه د خپلو کړنو پایله به وویني) (۱۶۱) 
أَفَمَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَ اللّهِ كَمَن بَاء بِسَخْطٍ مِّنَ اللّهِ وَمَأْوَاهُ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ ﴿۱۶۲﴾ ايا هغه چې د خداى په خوښې پسې گرځي،د هغه په څېر دى،چې د خداى په قهر اخته شوى او روستی ځاى يې دوزخ دى او د چار پاى يې خورا ناوړه ده (۱۶۲) 
هُمْ دَرَجَاتٌ عِندَ اللّهِ واللّهُ بَصِيرٌ بِمَا يَعْمَلُونَ ﴿۱۶۳﴾ دوى هر يو د خداى پر وړاندې [بېلابېلې] درجې لري او څه چې کوي، خداى يې ليدونکى دى (۱۶۳) 
لَقَدْ مَنَّ اللّهُ عَلَى الْمُؤمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا مِّنْ أَنفُسِهِمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِن كَانُواْ مِن قَبْلُ لَفِي ضَلالٍ مُّبِينٍ ﴿۱۶۴﴾ په یقین خداى پر مؤمنانو احسان كړى [= ستر نعمت يې پرې ورلورولى]،چې له دوی یې يو تن استازى ورولېږه،چې د هغه آيتونه پرې لولي او (له بدیو) یې پاكوي او د (خداى) كتاب او حكمت ورښيي او البته تردې له مخه په څرګنده بېلارۍ كې ول     (۱۶۴) 
أَوَلَمَّا أَصَابَتْكُم مُّصِيبَةٌ قَدْ أَصَبْتُم مِّثْلَيْهَا قُلْتُمْ أَنَّى هَذَا قُلْ هُوَ مِنْ عِندِ أَنْفُسِكُمْ إِنَّ اللّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿۱۶۵﴾ او ايا چې کله (د احد په غزا كې) پر كړاو اخته شوئ،حال دا چې تاسې (د بدر په غزا كې دښمن ته) دوه برابره مصيبت وررسولى و(؛نو) ومو ويل :((چې دا (مصيبت) له كومې لوري راغى؟!))   ورته ووايه : (( دا (مصيبت) له خپله لاسه دررسېدلى (چې د احد په غزا كې مو د پېغمبر له امره مخالفت وکړ.) )) په رښتيا خداى پر هر څه قادر دى (او كه خپل چلن سم كړئ؛ نو په راتلونکي كې به مو بريالي كړي.) (۱۶۵) 
وَمَا أَصَابَكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ فَبِإِذْنِ اللّهِ وَلِيَعْلَمَ الْمُؤْمِنِينَ ﴿۱۶۶﴾ او (د احد) پر ورځ چې (د مؤمنانو او کافرانو) دوه ډلې سره مخ شوې (؛نو) څه چې در ورسېدل، د الله په امر ( او د الهي سنتو له مخې) و او ددې لپاره و،چې الله ځان ته (رښتيني) مؤمنان معلوم کړي (۱۶۶) 
وَلْيَعْلَمَ الَّذِينَ نَافَقُواْ وَقِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْاْ قَاتِلُواْ فِي سَبِيلِ اللّهِ أَوِ ادْفَعُواْ قَالُواْ لَوْ نَعْلَمُ قِتَالًا لاَّتَّبَعْنَاكُمْ هُمْ لِلْكُفْرِ يَوْمَئِذٍ أَقْرَبُ مِنْهُمْ لِلإِيمَانِ يَقُولُونَ بِأَفْوَاهِهِم مَّا لَيْسَ فِي قُلُوبِهِمْ وَاللّهُ أَعْلَمُ بِمَا يَكْتُمُونَ ﴿۱۶۷﴾ او (همداراز) هغه منافقان وپېژني،چې ورته وويل شول : (( د الله په لار کې د الله له دښمنانو سره جګړه وکړئ، يا (لږ تر لږه) د خپل چاپېریال دفاع وکړئ))، ویې ويل :((که پوهېداى،چې نښته کېږي؛ نو درسره تلو (خو پوهېږو چې جګړه نه کېږي).)) دا مهال دوى کفر ته تر ايمان ورنژدې ول،په خوله هغه څه وايي،چې په زړه کې يې نشته او څه چې پټوي، الله پرې ښه خبر دى (۱۶۷) 
الَّذِينَ قَالُواْ لإِخْوَانِهِمْ وَقَعَدُواْ لَوْ أَطَاعُونَا مَا قُتِلُوا قُلْ فَادْرَؤُوا عَنْ أَنفُسِكُمُ الْمَوْتَ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ ﴿۱۶۸﴾ (منافقين) هغوى دي،چې پخپله يې له جهاده ډډه وکړه، (بيا يې) خپلو وروڼو ته وويل : ((كه زموږ يې منلې واى؛ نو نه وژل كېدل .)) ورته ووايه :(مګر تاسې د وګړيو مړينه اټكلولاى شئ ؟!) ((كه رښتينې ياست؛نو د خپلې مړېنې مخه ونيسئ!))       (۱۶۸) 
وَلاَ تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُواْ فِي سَبِيلِ اللّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْيَاء عِندَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ ﴿۱۶۹﴾ (اى پېغمبره!) د خداى په لار كې وژل شوي،مړه مه ګڼه؛ بلكې دوى ژوندي دي (او) د خپل پالونكي پر وړاندې روزي وركول كېږي! (۱۶۹) 
فَرِحِينَ بِمَا آتَاهُمُ اللّهُ مِن فَضْلِهِ وَيَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُواْ بِهِم مِّنْ خَلْفِهِمْ أَلاَّ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿۱۷۰﴾ خداى چې له خپلې لورنې پرېمانه نعمتونه ورکړي (؛نو) پرې خوښ دي او هغوی ته هم خوشحالي کوي چې تر شا یې دي او لا یوځای شوي ورسره نه دي (؛ځكه په هغې دنيا كې یې لوړ مقامونه ويني او پوهېږي)چې وېره او خپګان پرې نشته (۱۷۰) 
يَسْتَبْشِرُونَ بِنِعْمَةٍ مِّنَ اللّهِ وَفَضْلٍ وَأَنَّ اللّهَ لاَ يُضِيعُ أَجْرَ الْمُؤْمِنِينَ ﴿۱۷۱﴾ او دوى د خداى په نعمت او لورنې خوشحاله دي (او ګوري چې) خداى د مؤمنانو اجر نه لاهو كوي ( نه د شهيدانو او نه د هغو مجاهدينو ثواب،چې شهيدان شوي نه دي) (۱۷۱) 
الَّذِينَ اسْتَجَابُواْ لِلّهِ وَالرَّسُولِ مِن بَعْدِ مَآ أَصَابَهُمُ الْقَرْحُ لِلَّذِينَ أَحْسَنُواْ مِنْهُمْ وَاتَّقَواْ أَجْرٌ عَظِيمٌ ﴿۱۷۲﴾ هغوى چې تر ټپې كېدو روسته یې د خداى او رسول بلنه ومنله (او تر اوسه يې د احد د جګړې ټپونه جوړ شوي نه ول،چې د ((حمرالااسد)) ډ ګر ته وخوځېدل)؛نو په هغو كې،چې چا نېکي او پرهېزګاري كړې وي، ورته ستر اجر دى . (۱۷۲) 
الَّذِينَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُواْ لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِيمَانًا وَقَالُواْ حَسْبُنَا اللّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ ﴿۱۷۳﴾ دوى هغه كسان ول،چې (ځينو) خلكو ورته وويل : (( خلك [= د دښمن لښكر] ستاسې پرخلاف بريد ته راټول شوي؛ نو ترې وډار شئ!)) نو ددې خبرې په اورېدو يې نور هم ايمان پياوړى شو او و يې ويل : ((موږ ته خداى بس دى او(هغه مو) غوره ملاتړى او کار سازى دى .)) (۱۷۳) 
فَانقَلَبُواْ بِنِعْمَةٍ مِّنَ اللّهِ وَفَضْلٍ لَّمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ وَاتَّبَعُواْ رِضْوَانَ اللّهِ وَاللّهُ ذُو فَضْلٍ عَظِيمٍ ﴿۱۷۴﴾ له همدې امله (له دې ډګره) د خداى له نعمت او لورنې سره راستانه شول او هېڅ ډول زيان هم ور و نه رسېد او د خداى په رضا پسې هم تللي وو او خداى د سترې لورنې څښتن دى (۱۷۴) 
إِنَّمَا ذَلِكُمُ الشَّيْطَانُ يُخَوِّفُ أَوْلِيَاءهُ فَلاَ تَخَافُوهُمْ وَخَافُونِ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ﴿۱۷۵﴾ (بیا څرګنده شوه چې) دا يوازې شيطان دى،چې خپل لارويان (په خبرو او بې بنسټه تبليغاتو) ډاروي،كه ايمان لرئ؛نو ترې مه وېرېږئ او (زما) له (عذابه) ووېرېږئ (۱۷۵) 
وَلاَ يَحْزُنكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لَن يَضُرُّواْ اللّهَ شَيْئًا يُرِيدُ اللّهُ أَلاَّ يَجْعَلَ لَهُمْ حَظًّا فِي الآخِرَةِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿۱۷۶﴾ او [ګوره] هغوى دې غمجن نه کړي،چې په کفر کې زيار کاږي؛ ځکه هغوى خداى ته هېڅ زيان وررسولاى نشي (پردې سربېره) خداى غواړي (هغوى پر خپل حال پاتې شي او) په اخرت کې ورته هېڅ برخه ونه ټاکي او ( په پاى کې) ورته ستر عذاب دى.   (۱۷۶) 
إِنَّ الَّذِينَ اشْتَرَوُاْ الْكُفْرَ بِالإِيمَانِ لَن يَضُرُّواْ اللّهَ شَيْئًا وَلهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿۱۷۷﴾ (هو) په حقيقت کې هغوى چې د ايمان په (بيه) كفر پېرلى،هېڅكله خداى ته زيان وررسولاى نشي او ورته دردناك عذاب دى.  (۱۷۷) 
وَلاَ يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ أَنَّمَا نُمْلِي لَهُمْ خَيْرٌ لِّأَنفُسِهِمْ إِنَّمَا نُمْلِي لَهُمْ لِيَزْدَادُواْ إِثْمًا وَلَهْمُ عَذَابٌ مُّهِينٌ ﴿۱۷۸﴾ او هغوى چې كافران شوي (او د سرغړونې لار يې نيولې ده) ګومان ونکړي،چې زموږ وركړى مهلت يې پر ګټه دى. موږ ځكه مهلت وركوو،چې يوازې د خپلو ګناهونو پېټى دروند كړي او ورته سپكوونكى عذاب (چمتو شوى) دى . (۱۷۸) 
مَّا كَانَ اللّهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى مَآ أَنتُمْ عَلَيْهِ حَتَّىَ يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَمَا كَانَ اللّهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ وَلَكِنَّ اللّهَ يَجْتَبِي مِن رُّسُلِهِ مَن يَشَاء فَآمِنُواْ بِاللّهِ وَرُسُلِهِ وَإِن تُؤْمِنُواْ وَتَتَّقُواْ فَلَكُمْ أَجْرٌ عَظِيمٌ ﴿۱۷۹﴾ خداى نه غواړي مؤمنان پر همدغه حالت پرېږدي،چې (اوس پرې تاسې) ياست؛خو دا چې پاك له ناپاكانو بېل كړي او (همداراز) خداى نه غواړي له غيبو مو خبر كړي (چې مؤمنان او منافقان وپېژنئ،چې دا د الهي دود (سنت) پر خلاف چار دى)؛خو( د غيبو د ښوونې لپاره) پخپله خوښه له خپلو استازيو ځينې غوره کوي (او يوه برخه هغه پټې خوالې ورښيي،چې د مشرۍ مقام ته يې لازم وي)؛نو( اوس،چې دا دنيا د پاكانو او ناپاكانو ازمېښتځى دى) پر خداى او رسولانو يې ايمان راوړئ او که ايمان راوړئ او (ځانونه) وساتئ؛نو ستر ثواب مو پر برخه دى. (۱۷۹) 
وَلاَ يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِمَا آتَاهُمُ اللّهُ مِن فَضْلِهِ هُوَ خَيْرًا لَّهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَّهُمْ سَيُطَوَّقُونَ مَا بَخِلُواْ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلِلّهِ مِيرَاثُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَاللّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ ﴿۱۸۰﴾ او خداى چې پر چا لورېدلى وي او پكې کنجوسي كوي(؛نو) نه دې يې ګڼي،چې دا كار يې په ګټه دى؛بلكې په زيان يې دى،ژر به د قيامت پر ورځ هغه څه ورته د غاړې هار شي،چې کنجوسي يې پرې کوله او اسمانونه او ځمكه يوازې خداى ته پاتېږي او څه چې كوئ،خداى پرې ښه خبر دى (۱۸۰) 
لَّقَدْ سَمِعَ اللّهُ قَوْلَ الَّذِينَ قَالُواْ إِنَّ اللّهَ فَقِيرٌ وَنَحْنُ أَغْنِيَاء سَنَكْتُبُ مَا قَالُواْ وَقَتْلَهُمُ الأَنبِيَاءَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَنَقُولُ ذُوقُواْ عَذَابَ الْحَرِيقِ ﴿۱۸۱﴾ هو خداى د هغو خلكو وينا واورېده،چې ويل يې : (( په رښتینه کې خداى بېوزلى دى او موږ شتمن يو)) ژر به يې دا وينا وليكو او هم يې په ناحقه د پېغمبرانو وژل او (ورته) وبه وايو: [( د خپلو كړنو په بدله كې) سوځنده عذاب وڅكئ!] (۱۸۱) 
ذَلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ وَأَنَّ اللّهَ لَيْسَ بِظَلاَّمٍ لِّلْعَبِيدِ ﴿۱۸۲﴾ دا ( سزا) ستاسې د (هغو) كړنو بدله ده،چې تر ځان مخكې مو لېږلي (او د كار پايله مو ده)؛نو ځكه خداى پر(خپلو) بندګانو تېرى نه کوي . (۱۸۲) 
الَّذِينَ قَالُواْ إِنَّ اللّهَ عَهِدَ إِلَيْنَا أَلاَّ نُؤْمِنَ لِرَسُولٍ حَتَّىَ يَأْتِيَنَا بِقُرْبَانٍ تَأْكُلُهُ النَّارُ قُلْ قَدْ جَاءكُمْ رُسُلٌ مِّن قَبْلِي بِالْبَيِّنَاتِ وَبِالَّذِي قُلْتُمْ فَلِمَ قَتَلْتُمُوهُمْ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ ﴿۱۸۳﴾ ( دوى) هماغه كسان (دي)،چې ويل يې : (( په حقیقت کې خداى له موږه ژمنه اخستې،چې پر هېڅ استازي به تر هغو ايمان را نه وړو،څو داسې يوه قرباني راوړي،چې (اسماني) اور [تندر] يې ( د قبولۍ په نښه) وسوځوي !)) ورته ووايه : ((تر ما وړاندې په څرګندو دلايلو استازي درغلي او څه چې مو وويل،راوړي يې دي،كه رښتيا وايئ؛ نو ولې مو ووژل؟!)) (۱۸۳) 
فَإِن كَذَّبُوكَ فَقَدْ كُذِّبَ رُسُلٌ مِّن قَبْلِكَ جَآؤُوا بِالْبَيِّنَاتِ وَالزُّبُرِ وَالْكِتَابِ الْمُنِيرِ ﴿۱۸۴﴾ نو كه دغه (پلمه ګر) تا دروغجن ګڼي (څه نوې خبره نه ده) تر تا مخكې استازي (هم) دروغجن ګڼل شوي( هغه استازي) چې څرګندې نښې،ټينګې او پخې ليكنې او روښانه كتاب يې راوړى و (۱۸۴) 
كُلُّ نَفْسٍ ذَآئِقَةُ الْمَوْتِ وَإِنَّمَا تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَمَن زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَأُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ وَما الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلاَّ مَتَاعُ الْغُرُورِ ﴿۱۸۵﴾ هر ساکښ د مرګ د (خوند) څكونکى دى او بېشکه تاسې ته به د قيامت پر ورځ د خپلو كړنو پوره بدله درکړاى شي؛نو څوک چې له اوره وژغورل شو او جنت ته ننه ايستل شو؛نو په یقین چې بريالى شوى دى او د دنيا ژوند يوازې تېرايستونكې پانګه ده (۱۸۵) 
لَتُبْلَوُنَّ فِي أَمْوَالِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ مِن قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُواْ أَذًى كَثِيرًا وَإِن تَصْبِرُواْ وَتَتَّقُواْ فَإِنَّ ذَلِكَ مِنْ عَزْمِ الأُمُورِ ﴿۱۸۶﴾ هرومرو (تاسې ټول) په خپلو مالونو او ځانونو ازمېيل كېږئ او له کتابيانو [= يهود] چې تر تاسې مخكې اسماني كتاب وركړ شوى او(همداراز) له مشركانو به ځوروونكې خبرې واورئ؛خو كه صبر وكړئ او (ځانونه) وساتئ؛نو په حقيقت کې دا له مهمو او ډاډمنو چارو ځنې دي (۱۸۶) 
وَإِذَ أَخَذَ اللّهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلاَ تَكْتُمُونَهُ فَنَبَذُوهُ وَرَاء ظُهُورِهِمْ وَاشْتَرَوْاْ بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا فَبِئْسَ مَا يَشْتَرُونَ ﴿۱۸۷﴾ او (درياد كړه) چې خداى له كتابيانو ژمنه واخسته،چې هرومرو به دا كتاب خلكو ته څرګندوئ او نه به يې پټوئ ! خو ځينو دا ژمنه شا ته وغورځوله او کتاب يې په لږ بيه وپلوره؛ نو ناوړه راكړه وركړه يې وكړه! (۱۸۷) 
لاَ تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَفْرَحُونَ بِمَا أَتَواْ وَّيُحِبُّونَ أَن يُحْمَدُواْ بِمَا لَمْ يَفْعَلُواْ فَلاَ تَحْسَبَنَّهُمْ بِمَفَازَةٍ مِّنَ الْعَذَابِ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ﴿۱۸۸﴾ هغوى له عذابه خوندي مه ګڼه،چې په خپلو (ناوړو) كړنو نازېږي او دا يې (هم) ښه ايسي( ښه) كارونه يې چې بیخي نه دي كړي،وستايل شي(؛بلكې) ورته دردناك عذاب دى (۱۸۸) 
وَلِلّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَاللّهُ عَلَىَ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿۱۸۹﴾ او د اسمانونو او ځمكې واكمني يوازې د خداى ده او هغه پر هر څه ځواکمن دى . (۱۸۹) 
إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَاخْتِلاَفِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لآيَاتٍ لِّأُوْلِي الألْبَابِ ﴿۱۹۰﴾ په رښتيا چې د اسمانونو او ځمكې په پنځون او په يو بل پسې د شپې او ورځې په تلو راتلو كې عقلمنو ته (څرګندې) نښې دي . (۱۹۰)
الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَىَ جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هَذا بَاطِلًا سُبْحَانَكَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ ﴿۱۹۱﴾ هغوى چې په ناسته، ولاړه او پر څنگ وهلي خداى يادوي او د اسمانونو او ځمكې په پنځون كې اندنه كوي ( او وايي) پالونكيه ! دا دې چټي او(بې موخې) پیدا کړي نه دي، ته (له دې) پاك يې (چې عبث كار وكړې )؛نو موږ د اور له عذابه و ساته! (۱۹۱) 
رَبَّنَا إِنَّكَ مَن تُدْخِلِ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنصَارٍ ﴿۱۹۲﴾ پالونكيه! په واقع کې تا چې څوك (د كړنو له امله يې) په اور كې وغورځاوه؛ نو په يقين رسوا دې كړ او ظالمانو ته هېڅ مرستندوى نشته . (۱۹۲) 
رَّبَّنَا إِنَّنَا سَمِعْنَا مُنَادِيًا يُنَادِي لِلإِيمَانِ أَنْ آمِنُواْ بِرَبِّكُمْ فَآمَنَّا رَبَّنَا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَكَفِّرْ عَنَّا سَيِّئَاتِنَا وَتَوَفَّنَا مَعَ الأبْرَارِ ﴿۱۹۳﴾ پالونكيه ! په واقع کې موږ واورېدل،چې يو بلونكي (خلك) ايمان ته رابلل،چې ((پرخپل پالونكي ايمان راوړئ.)) ؛نو ايمان مو راووړ، پالونكيه ! ګناهونه مو راوبښه او بدي رانه وڅنډه او موږ له نېكانو سره (او په بهير كې يې) مړه كړه .   (۱۹۳) 
رَبَّنَا وَآتِنَا مَا وَعَدتَّنَا عَلَى رُسُلِكَ وَلاَ تُخْزِنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّكَ لاَ تُخْلِفُ الْمِيعَادَ ﴿۱۹۴﴾ پالونكيه ! تا چې د خپلو استازيو له لارې د څه ژمنه راسره كړې؛ نو ترسره يې كړه او د قيامت پر ورځ مو مه رسو اكوه (؛ځكه) ته له (خپلې) ژمنې نه اوړې (۱۹۴) 
فَاسْتَجَابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنِّي لاَ أُضِيعُ عَمَلَ عَامِلٍ مِّنكُم مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى بَعْضُكُم مِّن بَعْضٍ فَالَّذِينَ هَاجَرُواْ وَأُخْرِجُواْ مِن دِيَارِهِمْ وَأُوذُواْ فِي سَبِيلِي وَقَاتَلُواْ وَقُتِلُواْ لأُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلأُدْخِلَنَّهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ ثَوَابًا مِّن عِندِ اللّهِ وَاللّهُ عِندَهُ حُسْنُ الثَّوَابِ ﴿۱۹۵﴾ نو پالونکي يې غوښتنې ومنلې (او ويې ويل) زه له تاسې د هېچا عمل نه لاهو كوم ، نارينه وي كه ښځينه، ټول له يوه جنس ياست،هغوى چې زما په لار كې هجرت كړى او له خپلو كورونو شړل شوي او زما په لار كې ځورول شوي او جګړه يې كړې او وژل شوي دي؛ نو هرومرو يې ګناهونه بښم او هغو جنتي باغونو ته يې ورننباسم،چې تر ونو لاندې يې ويالې بهېږي، دا د خداى له لوري ثواب دى او له خداى سره غوره ثوابونه دي (۱۹۵) 
لاَ يَغُرَّنَّكَ تَقَلُّبُ الَّذِينَ كَفَرُواْ فِي الْبِلاَدِ ﴿۱۹۶﴾ (ګوره) نه ښايي په ښارونو كې د كافرانو تګ راتګ دې تېر باسي! (۱۹۶) 
مَتَاعٌ قَلِيلٌ ثُمَّ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمِهَادُ ﴿۱۹۷﴾ (دا) ناڅيزه ګټه ده، بيا يې دوزخ ته ورتګ دى او څه ناوړه هستوګنځى دى!   (۱۹۷) 
لَكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْاْ رَبَّهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا نُزُلًا مِّنْ عِندِ اللّهِ وَمَا عِندَ اللّهِ خَيْرٌ لِّلأَبْرَارِ ﴿۱۹۸﴾ خو (بلخوا) هغوى چې (ايمان لري او خپل ځانونه) د خپل پالونكي له (عذابه) ساتي، داسې باغونه ورته دي، چې تر ونو لا ندې يې ويالې بهېږي،هلته به تلمېشتي وي، دا (لومړۍ) مېلمستيا ده،چې د خداى له لوري ورته كېږي او څه چې له خداى سره دي، نېكانو ته غوره دي (۱۹۸) 
وَإِنَّ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَمَن يُؤْمِنُ بِاللّهِ وَمَا أُنزِلَ إِلَيْكُمْ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيْهِمْ خَاشِعِينَ لِلّهِ لاَ يَشْتَرُونَ بِآيَاتِ اللّهِ ثَمَنًا قَلِيلًا أُوْلَئِكَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ إِنَّ اللّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ ﴿۱۹۹﴾ او البته په كتابيانو كې ځينې شته،چې پر خداى او څه چې پر تا نازل شوي او څه چې ورته نازل شوي،ايمان لري،خداى ته عاجزي کوي او د خداى آيتونه په ناڅيزه بيه نه پلوري،بدله يې له خپل پالونكي سره (خوندي) ده . هو! خداى ژرحسابى دى (نېك كړه يې په بيړه حسابوي او بدله وركوي) (۱۹۹) 
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اصْبِرُواْ وَصَابِرُواْ وَرَابِطُواْ وَاتَّقُواْ اللّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿۲۰۰﴾ مؤمنانو! (د ستونزو او هوسونو پر وړاندې) له زغمه كار واخلئ او (د دښمنانو پر وړاندې هم) زغم وکړئ او (خپلې) پولې څارئ او (ځانونه) د خداى له ( عذابه) وساتئ . ښايي برى ومومئ (۲۰۰)
له ملگرو سره یي شریک کړئ.
×
  • ستاسې رالېږل شوې لیدلوری به د اندیال وېبپاڼې تر تایید روسته خپرېږي.
  • هغه پېغامونه نه خپرېږي، چې منځپانګه یې تورونه او کنځل وي.
  • هڅه وکړئ، په پښتو پېغامونه راواستوئ.
  • ددې مطلب په اړه خپل لیدلوری نشئ لیکلی!